لیست نژاد گربه ها : 5 نژاد پرطرفدار

نژاد گربه یعنی گروهی از گربه‌ها که ظاهر و ویژگی‌های ارثی مشخص و ثبت‌شده دارند؛ مثل پرشین، بریتیش، اسکاتیش فولد یا بنگال. انجمن‌های بین‌المللی بسته به قوانینشان از حدود ۴۵ تا بیش از ۷۰ نژاد را به رسمیت می‌شناسند، اما بیشتر گربه‌های خانگی ایران نژاد مشخصی ندارند و گربه محلی‌اند.

این راهنما برای کسی است که می‌خواهد انواع نژاد گربه را بشناسد، نژادهای پرطرفدار در ایران را با هم مقایسه کند و پیش از آوردن گربه تصمیم درستی بگیرد. خلاصه هر نژاد، جدول مقایسه، معیارهای انتخاب و تفاوت خرید با پذیرش گربه را یک‌جا می‌خوانید. اگر دنبال ویژگی‌های مشترک همه گربه‌ها، مثل حواس، خواب و طول عمر هستید، خصوصیات کلی گربه‌ها را بخوانید.

مقایسه نژادهای پرطرفدار گربه در یک جدول

جدول زیر نژادهایی را که پت‌سازه برایشان راهنمای کامل نوشته است کنار هم می‌گذارد. روی نام هر نژاد بزنید تا به راهنمای کامل آن بروید. اعداد و توصیف‌ها کلی‌اند؛ هر گربه شخصیت خودش را دارد.

نژاد	مو و نیاز به نظافت	انرژی و خلق‌وخو	نکته مهم پیش از انتخاب
گربه پرشین	بلند و پرپشت؛ شانه روزانه	کم؛ آرام و خانگی	صورت پهن و حساسیت به گرما؛ تست کلیه (PKD) والدین
گربه بریتیش	کوتاه و بسیار متراکم؛ برس هفتگی	کم تا متوسط؛ آرام و مستقل	کنترل وزن؛ غربالگری قلب (HCM) و کلیه
گربه اسکاتیش فولد	کوتاه یا بلند؛ برس هفتگی	کم تا متوسط؛ مردم‌دوست	همه گربه‌های گوش‌تاخورده مستعد درد مفصلی‌اند
گربه بنگال	کوتاه و نرم؛ نظافت ساده	بسیار زیاد؛ کنجکاو و بازیگوش	نیاز جدی به بازی روزانه؛ تست‌های ژنتیکی والدین
گربه مین کون	نیمه‌بلند و دولایه؛ برس چندبار در هفته	متوسط؛ اجتماعی و صبور	جثه بسیار بزرگ؛ سلامت قلب و مفصل ران
گربه رگدال	نیمه‌بلند و ابریشمی؛ برس منظم	کم تا متوسط؛ اهل بغل	تنهایی طولانی را خوب تحمل نمی‌کند؛ غربالگری قلب
گربه بیرمن	نیمه‌بلند با زیرپوش کم؛ برس منظم	متوسط؛ آرام و اجتماعی	به همراهی نیاز دارد؛ چهار پنجه سفید نشانه نژاد است
گربه بابتیل ژاپنی	کوتاه یا نیمه‌بلند؛ نظافت ساده	زیاد؛ فعال و پرحرف	برای خانه پرجنب‌وجوش، نه صاحب کم‌وقت
گربه تاکسیدو	بسته به ژنتیک گربه	فردی؛ رنگ تعیین‌کننده نیست	نژاد نیست؛ الگوی رنگ سیاه‌وسفید است

سیامی و هیمالین هم در ادامه معرفی شده‌اند، اما هنوز راهنمای جداگانه‌ای در پت‌سازه ندارند.

نژاد گربه دقیقاً یعنی چه؟

نژاد وقتی معنا پیدا می‌کند که گروهی از گربه‌ها چند نسل با ویژگی‌های مشخص پرورش داده شده باشند و یک انجمن ثبت نژاد، استاندارد آن را پذیرفته باشد. این استاندارد شکل سر، بدن، گوش، طول مو، رنگ‌های مجاز و رنگ چشم را تعیین می‌کند. گربه‌ای که شجره‌نامه (پدیگری) معتبر دارد، نسبش در همین انجمن‌ها ثبت شده است.

انجمن‌های بزرگ قوانین متفاوتی دارند و به همین دلیل عدد «چند نژاد گربه داریم» یکسان نیست. انجمن آمریکایی CFA حدود ۴۵ نژاد و انجمن بین‌المللی TICA بیش از ۷۰ نژاد را به رسمیت می‌شناسد و انجمن‌های اروپایی مثل FIFe و GCCF فهرست‌های خودشان را دارند. گاهی یک گربه در یک انجمن نژاد مستقل است و در دیگری زیرگروه نژاد دیگر؛ مثل هیمالین که در CFA بخشی از نژاد پرشین حساب می‌شود.

همه این نژادها گربه خانگی‌اند. این باور که «فقط تعداد کمی از نژادها خانگی هستند» درست نیست؛ نژاد به ظاهر و نسب مربوط است، نه به اهلی بودن یا نبودن.

تفاوت نژاد، الگوی رنگ و گربه محلی

بسیاری از جست‌وجوهای «نژاد گربه» در واقع درباره رنگ یا الگوی مو هستند. تاکسیدو (سیاه‌وسفید)، نارنجی، سه‌رنگ یا راه‌راه (تابی) الگوی رنگ‌اند و در گربه‌های محلی و نژادهای مختلف دیده می‌شوند. پس گربه سه‌رنگ یا سیاه‌وسفید به‌خاطر رنگش «نژاد خاصی» ندارد.

گربه‌های محلی ایران، یعنی بیشتر گربه‌های کوچه و خانه‌ها، معمولاً ترکیبی از نسل‌های مختلف‌اند و در منابع انگلیسی به آن‌ها «موکوتاه خانگی» یا «موبلند خانگی» می‌گویند. این گربه‌ها نژاد ثبت‌شده ندارند، اما به همان اندازه می‌توانند همدم‌های سالم و مهربانی باشند.

آیا شخصیت گربه به نژادش بستگی دارد؟

نژاد فقط تا حدی خلق‌وخو را پیش‌بینی می‌کند. مثلاً بنگال به‌طور میانگین پرانرژی‌تر از پرشین است و سیامی معمولاً پرحرف‌تر از بریتیش. اما تجربه‌های دوران بچه‌گربگی، اجتماعی شدن در هفته‌های اول زندگی، سلامت و رفتار صاحب هم به همان اندازه مهم‌اند. پس نژاد را نشانه‌ای برای انتظار داشتن بدانید، نه تضمین.

معرفی نژادهای پرطرفدار گربه

در این بخش خلاصه هر نژاد را می‌خوانید: ظاهر، رفتار، نیاز به مراقبت و مهم‌ترین نکته‌ای که پیش از آوردنش باید بدانید. برای جزئیات کامل، از جدول بالا به راهنمای هر نژاد بروید.

گربه بریتیش

گربه بریتیش (British Shorthair) یکی از پرطرفدارترین نژادها در ایران است؛ گربه‌ای تپل با صورت گرد، گونه‌های پُر و موی کوتاه، متراکم و مخملی. رنگ آبی‌خاکستری معروف‌ترین رنگ آن است و به همین خاطر گاهی «بریتیش بلو» صدایش می‌کنند، هرچند در رنگ‌های زیادی پرورش داده می‌شود.

این نژاد مهربان، صبور و قابل پیش‌بینی است و معمولاً به همراهی بدون بغل شدن مداوم رضایت می‌دهد. طبیعت آرامش آن را همدم خوبی برای آپارتمان و خانواده‌های کم‌سروصدا می‌کند.

بچه‌گربه‌های بریتیش سطح فعالیت متوسطی دارند و بعد از یک سالگی کم‌کم آرام‌تر می‌شوند و رفتار مخرب کمتری نشان می‌دهند. جثه این نژاد دیر کامل می‌شود و چون تمایل به کم‌تحرکی دارد، کنترل وزن و بازی روزانه اهمیت زیادی دارد. پیش از انتخاب، درباره غربالگری قلب (HCM) و کلیه (PKD) والدین سؤال کنید.

گربه پرشین

گربه پرشین (Persian) نژادی موبلند با صورت پهن، چشمان درشت و گوش‌های کوچک و گرد است و طرفداران بسیار زیادی دارد. نیاکان موبلند آن از ایران و منطقه اطرافش به اروپا رفتند، اما شکل امروزی نژاد در بریتانیا و آمریکا ساخته شد.

ظاهر: موهای بلند، نرم و پرپشت، بدن فشرده و پاهای کوتاه. در بسیاری از خطوط امروزی، صورت بسیار تخت است و همین ظاهر، مشکلاتی برای تنفس و چشم به همراه دارد.

شخصیت: پرشین آرام، صبور و خانگی است و محیط کم‌سروصدا را ترجیح می‌دهد. معمولاً با اعضای خانواده و حیوانات آرام کنار می‌آید. بازی می‌کند، اما بازی‌هایش کوتاه و ملایم است و گربه پرتحرکی به حساب نمی‌آید.

نظافت: مو به‌سرعت گره می‌خورد، پس شانه کردن روزانه لازم است. حمام گاه‌به‌گاه برای برخی پرشین‌ها مفید است، اما حمام مکرر جای شانه روزانه را نمی‌گیرد و خشک کردن کامل پس از آن ضروری است؛ روش درستش را در راهنمای حمام کردن گربه ببینید.

سلامت چشم و تنفس: به‌خاطر صورت پهن، اشک‌ریزش و لکه اشک زیر چشم در پرشین شایع است و چشم‌ها باید هر روز با دستمال نرم و مرطوب تمیز شوند. قرمزی، ترشح غلیظ، بسته نگه داشتن چشم یا خس‌خس و تنفس دهانی نشانه‌ای است که باید گربه را نزد دامپزشک ببرید. بیماری کلیه پلی‌کیستیک (PKD) هم در این نژاد شناخته‌شده است و تست والدین اهمیت دارد.

محیط مناسب: پرشین از فضای آرام و امن، جای خواب راحت و چند مخفیگاه لذت می‌برد. در تابستان‌های گرم ایران، خانه خنک و دسترسی دائمی به آب برای این نژاد جدی است.

با این ویژگی‌ها، گربه پرشین همدمی آرام و صمیمی برای خانواده‌هایی است که وقت نظافت روزانه دارند.

گربه اسکاتیش فولد

گربه اسکاتیش فولد (Scottish Fold) با گوش‌های کوچک و تاخورده‌ای شناخته می‌شود که روی سر می‌خوابند و صورت را گرد و جغدمانند نشان می‌دهند. بدنش جمع‌وجور و گرد است و بیشتر گربه‌های این نژاد موی کوتاه و پرپشت دارند؛ نوع موبلند آن «هایلند فولد» نام دارد.

شخصیت: اسکاتیش فولد معمولاً دوست‌داشتنی، صمیمی و آرام است، به صاحبش وابسته می‌شود و اگر درست اجتماعی شده باشد با کودکان و حیوانات آرام کنار می‌آید. از بازی‌های ملایم لذت می‌برد.

مهم‌ترین نکته سلامت: تاخوردگی گوش حاصل یک جهش ژنی است که روی غضروف و استخوان کل بدن اثر می‌گذارد و بیماری‌ای به نام استئوکندرودیسپلازی ایجاد می‌کند. شدت آن متفاوت است، اما می‌تواند به آرتروز و درد مزمن در پاها و دم برسد. لنگیدن، بی‌میلی به پریدن، سفتی دم یا کم شدن تحرک باید با دامپزشک بررسی شود.

به همین دلیل سازمان بین‌المللی مراقبت از گربه (International Cat Care) ادامه پرورش این نژاد را غیراخلاقی می‌داند و انجمن‌های اروپایی مثل GCCF و FIFe آن را ثبت نمی‌کنند. جفت‌گیری دو گربه گوش‌تاخورده آسیب بسیار شدیدتری به بچه‌ها می‌زند. اگر به این نژاد علاقه دارید، راهنمای کامل را پیش از هر تصمیمی بخوانید.

گربه سیامی

گربه سیامی (Siamese) از نژادهای قدیمی و مشهور است که اصالتاً از تایلند، با نام قدیم سیام، آمده است. این نژاد به‌خاطر بدن کشیده و خوش‌تراش، چشمان آبی بادامی و شخصیت پرحرف و اجتماعی‌اش شناخته می‌شود.

ظاهر و الگوی رنگ: موی کوتاه و براق سیامی الگوی رنگی «کالرپوینت» دارد؛ یعنی صورت، گوش‌ها، پاها و دم تیره‌تر از بدن‌اند. این الگو به دما حساس است و در قسمت‌های خنک‌تر بدن رنگ تیره‌تری ایجاد می‌کند؛ به همین دلیل بچه‌گربه‌های سیامی روشن به دنیا می‌آیند و رنگشان با بزرگ شدن کامل می‌شود.

شخصیت فعال و وابسته: سیامی هوشمند، بازیگوش و بسیار اهل ارتباط است. معمولاً دنبال صاحبش در خانه راه می‌افتد و تنهایی طولانی را خوب تحمل نمی‌کند.

پرحرفی: سیامی‌ها به صدای بلند و «حرف زدن» معروف‌اند و برای بیان نیازها و خواسته‌هایشان زیاد میو می‌کنند. اگر خانه‌ای بسیار ساکت می‌خواهید، این نکته را جدی بگیرید.

به طور کلی، سیامی برای کسی مناسب است که وقت بازی و همراهی دارد و از گربه‌ای پرحرف و درگیر با زندگی خانواده لذت می‌برد. نژاد «تای» (Thai) که به آن سیامی قدیمی هم می‌گویند، شکل سرگردتر و کمتر کشیده‌ای از همین گربه‌هاست.

گربه هیمالین

گربه هیمالین یا هیمالیایی (Himalayan) در واقع پرشینی با الگوی رنگی سیامی است: موی بلند و صورت پهن پرشین، همراه با چشمان آبی و رنگ تیره در صورت، گوش‌ها، پاها و دم. آزمایش‌های اولیه برای ساختن آن از دهه ۱۹۳۰ میلادی در آمریکا شروع شد و پرورش جدی‌اش حدود دهه ۱۹۵۰ به نتیجه رسید. انجمن CFA آن را از سال ۱۹۸۴ بخشی از نژاد پرشین حساب می‌کند.

الگوی رنگی: بدن روشن (کرم یا سفید مایل به کرم) و نقاط انتهایی تیره، مثل سیل‌پوینت، بلوپوینت یا شکلاتی.

چشمان آبی: مانند سیامی، چشم‌های هیمالین همیشه آبی است و در صورت گردش جلوه خاصی دارد.

شخصیت: هیمالین معمولاً آرام، مهربان و اهل همنشینی است؛ کمی بازیگوش‌تر از برخی پرشین‌ها، اما همچنان گربه‌ای خانگی و کم‌تحرک.

مراقبت: نیازهای نظافت و نکات سلامتش همان پرشین است: شانه روزانه، تمیز کردن چشم‌ها، مراقبت در گرما و پرسیدن درباره تست PKD والدین.

به طور کلی، هیمالین با ظاهر زیبا و شخصیت آرامش، برای خانواده‌هایی مناسب است که زیبایی پرشین را با همان تعهد به نظافت روزانه می‌خواهند.

گربه بنگال

گربه بنگال (Bengal) با موی کوتاه و براق و خال‌های پلنگی‌اش شناخته می‌شود. این نژاد در آمریکا از آمیزش گربه خانگی با گربه پلنگی آسیایی ساخته شد و گربه‌هایی که امروز به‌عنوان حیوان خانگی فروخته می‌شوند، باید از نسل‌های دورتر و کاملاً خانگی باشند؛ نسل‌های اول (که با F1 تا F4 مشخص می‌شوند) نیازها و شرایط متفاوتی دارند.

بنگال هوشمند، کنجکاو و بسیار پرانرژی است. از بالا رفتن و بازی‌های شکار لذت می‌برد و بسیاری از آن‌ها حتی با آب هم بازی می‌کنند. اگر بنگال بی‌کار بماند، خودش سرگرمی پیدا می‌کند؛ از ریختن وسایل تا باز کردن کابینت. این نژاد برای کسی که هر روز برای بازی وقت نمی‌گذارد، انتخاب سختی است. برای ایده گرفتن، بازی‌های سرگرم‌کننده برای گربه در خانه را ببینید.

از نظر سلامت، تست‌های ژنتیکی والدین برای بیماری‌هایی مثل کمبود آنزیم PK و نوعی بیماری شبکیه (PRA-b) و غربالگری قلب را از پرورش‌دهنده بپرسید.

گربه مین کون

گربه مین کون (Maine Coon) از بزرگ‌ترین نژادهای گربه اهلی است و خاستگاهش ایالت مِین در شمال شرقی آمریکاست. موی نیمه‌بلند، دولایه و مقاوم به آب، دم پرپشت و گوش‌های قلم‌موییِ آن برای زندگی در زمستان‌های سرد شکل گرفته است.

لقب «غول مهربان» برای مین کون بی‌دلیل نیست: گربه‌ای اجتماعی، صبور و بازیگوش که معمولاً با کودکان و حیوانات دیگر خوب کنار می‌آید. جثه بزرگش یعنی جای خواب بزرگ‌تر، ظرف خاک بزرگ‌تر و درخت گربه محکم‌تر.

برس کشیدن چند بار در هفته، به‌خصوص در فصل ریزش، گره‌ها را کم می‌کند. در منابع نژادی، بیماری قلبی (HCM) و مشکلات مفصل ران از نکات سلامت مهم این نژادند؛ پس سابقه سلامت والدین را بپرسید و وزن گربه را کنترل کنید.

گربه رگدال

گربه رگدال (Ragdoll) در دهه ۱۹۶۰ در کالیفرنیا پرورش یافت و نامش به معنای «عروسک پارچه‌ای» است، چون بسیاری از این گربه‌ها وقتی بغل می‌شوند بدنشان را شل می‌کنند. رگدال درشت‌اندام است، موی نیمه‌بلند و ابریشمی دارد و چشمانش همیشه آبی است.

رگدال آرام، اهل بغل و وابسته به خانواده است و معمولاً دنبال صاحبش از اتاقی به اتاق دیگر می‌رود. همین وابستگی یعنی برای کسی که بیشتر روز خانه نیست، گزینه خوبی نیست. به‌خاطر آرامش زیادش، رگدال معمولاً گربه آپارتمانی است و نباید بدون نظارت بیرون برود.

موی رگدال زیرپوش ضخیمی ندارد و کمتر از بسیاری نژادهای موبلند گره می‌خورد، اما برس منظم لازم است. غربالگری قلب (HCM) مهم‌ترین نکته سلامتی است که پیش از انتخاب باید بپرسید.

گربه بیرمن

گربه بیرمن (Birman) یا «گربه مقدس برمه» نژادی نیمه‌بلندمو با چشمان آبی، الگوی کالرپوینت و چهار پنجه سفید است که شبیه دستکش به نظر می‌رسند. نژاد امروزی در فرانسه شکل گرفت و داستان معبدهای برمه بیشتر افسانه است تا تاریخ ثبت‌شده.

بیرمن آرام، مهربان و اجتماعی است؛ نه به اندازه بنگال پرجنب‌وجوش و نه به اندازه پرشین کم‌تحرک. با کودکان و حیوانات آرام کنار می‌آید، اما مانند رگدال و سیامی، ساعت‌های طولانی تنهایی به او فشار می‌آورد.

موی بیرمن زیرپوش کمی دارد و با برس منظم مرتب می‌ماند. در مقایسه با رگدال جثه کوچک‌تری دارد و پنجه‌های سفیدش مهم‌ترین نشانه تشخیص آن است.

گربه بابتیل ژاپنی

گربه بابتیل ژاپنی (Japanese Bobtail) نژادی قدیمی از ژاپن است که دم کوتاه و پوم‌پوم‌مانندش آن را از هر گربه دیگری متمایز می‌کند. شکل دم در هر گربه کمی متفاوت است، مثل اثر انگشت. این نژاد با مجسمه معروف «مانکی‌نکو»، گربه‌ای که دستش را بالا برده، در فرهنگ ژاپن گره خورده است.

بابتیل ژاپنی باهوش، فعال و پرحرف است و از بازی و همراهی با خانواده لذت می‌برد. برای خانه‌های پرجنب‌وجوش مناسب است، نه برای کسی که گربه‌ای آرام برای گوشه مبل می‌خواهد. هر دو نوع موکوتاه و نیمه‌بلند آن نظافت ساده‌ای دارند.

گربه تاکسیدو؛ الگوی رنگ، نه نژاد

«نژاد تاکسیدو» یکی از پرجست‌وجوترین عبارت‌هاست، اما تاکسیدو نژاد نیست. به گربه‌ای می‌گویند که بدن سیاه یا تیره و سینه، پنجه‌ها و اغلب پوزه سفید دارد؛ مثل کت‌وشلوار رسمی. این الگو در گربه‌های محلی و در نژادهایی مثل بریتیش، پرشین و مین کون دیده می‌شود.

شخصیت و طول عمر گربه تاکسیدو را رنگش تعیین نمی‌کند، بلکه ژنتیک، تجربه‌های اولیه زندگی و مراقبت. همین قاعده برای گربه‌های نارنجی، سه‌رنگ و خاکستری هم صدق می‌کند.

گروه‌بندی نژادهای گربه بر اساس نیاز شما

به‌جای اینکه اول ظاهر را انتخاب کنید، از شیوه زندگی خودتان شروع کنید. جدول زیر نژادهای این صفحه را بر اساس سؤال‌هایی که بیشتر صاحبان گربه در ایران دارند، دسته‌بندی می‌کند.

اگر دنبال این هستید	نژادهای نزدیک‌تر	هشدار
گربه آرام برای آپارتمان	بریتیش، پرشین، هیمالین، رگدال، بیرمن	آرام یعنی کم‌تحرک؛ خطر چاقی بیشتر است
نظافت ساده و کم‌وقت	بریتیش، بنگال، سیامی، بابتیل ژاپنی، گربه محلی موکوتاه	هیچ گربه‌ای بدون ریزش مو نیست
گربه پرانرژی و اهل بازی	بنگال، سیامی، بابتیل ژاپنی	بدون بازی روزانه رفتار مخرب نشان می‌دهند
خانواده با کودک	مین کون، رگدال، بیرمن، بریتیش	بازی کودک خردسال با هر گربه‌ای نیاز به نظارت دارد
کسی که ساعت‌های طولانی بیرون است	بریتیش یا گربه محلی بالغ و مستقل	رگدال، سیامی و بیرمن تنهایی را کمتر تحمل می‌کنند
خانه گرم یا بدون کولر مناسب	نژادهای موکوتاه و صورت‌معمولی	پرشین و هیمالین در گرما آسیب‌پذیرترند

چطور نژاد گربه مناسب خود را انتخاب کنیم؟

انتخاب نژاد گربه مثل انتخاب همخانه‌ای است که ممکن است پانزده سال یا بیشتر با شما زندگی کند. این معیارها را به ترتیب بررسی کنید.

۱. وقتی که برای نظافت دارید

نژادهای موبلند مثل پرشین و هیمالین به شانه روزانه نیاز دارند و اگر این کار عقب بیفتد، موها گره می‌خورند و گاهی باید زیر نظر متخصص کوتاه شوند. نژادهای نیمه‌بلند مثل مین کون، رگدال و بیرمن چند بار در هفته برس می‌خواهند و موکوتاه‌ها معمولاً با برس هفتگی کنار می‌آیند. ریزش مو در همه گربه‌ها طبیعی است؛ برای تشخیص ریزش عادی از مشکل، علت‌های ریزش موی گربه را بخوانید.

۲. سطح انرژی و زمانی که در خانه هستید

گربه پرانرژی در آپارتمان کوچک فقط وقتی خوشحال است که هر روز چند نوبت بازی واقعی داشته باشد. اگر وقتتان کم است، گربه آرام‌تر یا گربه بالغی که شخصیتش مشخص است، انتخاب منطقی‌تری است. میزان فعالیت مناسب هر گربه را در نیاز گربه‌ها به ورزش توضیح داده‌ایم.

۳. کودکان و حیوانات دیگر خانه

نژادهای صبورتر برای خانه با کودک مناسب‌ترند، اما هیچ نژادی جای آموزش کودک و نظارت بزرگ‌تر را نمی‌گیرد. اگر گربه یا حیوان دیگری در خانه دارید، شخصیت آن حیوان هم مهم است و معرفی باید آهسته و مرحله‌به‌مرحله انجام شود؛ روش کار را در ایجاد صلح بین دو گربه ببینید.

۴. آب‌وهوای شهر و شرایط خانه

تابستان‌های گرم بسیاری از شهرهای ایران برای نژادهای صورت‌پهن و موبلند چالش جدی است، چون این گربه‌ها گرما را سخت‌تر تحمل می‌کنند. اگر خانه‌تان در تابستان خنک نمی‌ماند، این نکته را از همان ابتدا در انتخاب دخالت دهید. پنجره و بالکن باز هم برای همه نژادها خطرناک است و به توری محکم نیاز دارد.

۵. هزینه‌های سلامت، نه فقط قیمت خرید

قیمت خرید فقط شروع ماجراست. نژادهایی که بیماری‌های ارثی شناخته‌شده دارند ممکن است به معاینه‌ها و آزمایش‌های منظم‌تری نیاز پیدا کنند. پیش از انتخاب، هزینه‌های معمول مثل غذا، خاک، واکسن، ضدانگل و معاینه سالانه را برای دست‌کم یک سال تخمین بزنید.

۶. حساسیت (آلرژی) اعضای خانواده

هیچ نژاد گربه‌ای واقعاً «ضدحساسیت» نیست. عامل اصلی حساسیت پروتئین‌هایی در بزاق و پوست گربه است، نه خود مو، پس گربه موکوتاه هم می‌تواند حساسیت ایجاد کند. اگر کسی در خانه حساسیت دارد، پیش از آوردن گربه با پزشک مشورت کنید و مدتی را با گربه‌ای از همان نژاد بگذرانید.

خرید گربه نژاددار یا پذیرش گربه؟

دو راه اصلی برای آوردن گربه وجود دارد: خرید از پرورش‌دهنده یا پذیرش (سرپرستی) گربه‌ای که به خانه نیاز دارد. سازمان بین‌المللی مراقبت از گربه این موضوع را این‌طور خلاصه می‌کند: گربه نژاددار «بهتر» از گربه بدون نژاد نیست، فقط متفاوت است. انتخاب درست به انتظارات و توان شما بستگی دارد.

موضوع	خرید گربه نژاددار	پذیرش گربه (محلی یا بی‌سرپرست)
پیش‌بینی ظاهر	تا حد زیادی قابل پیش‌بینی	در بچه‌گربه کمتر قابل پیش‌بینی؛ در گربه بالغ مشخص
پیش‌بینی شخصیت	تمایل‌های کلی نژاد، اما نه تضمین	در گربه بالغ شخصیت از قبل دیده می‌شود
بیماری‌های ارثی	در برخی نژادها شایع‌تر؛ تست والدین لازم است	تنوع ژنتیکی بیشتر؛ اما معاینه دامپزشکی همچنان ضروری
خطر کلاهبرداری	زیاد، به‌خصوص در خرید اینترنتی	کم؛ ولی سلامت گربه باید بررسی شود
هزینه اولیه	بالا	معمولاً فقط هزینه‌های دامپزشکی
اثر اجتماعی	تقاضا برای پرورش ایجاد می‌کند	به گربه‌ای بی‌خانه فرصت زندگی می‌دهد

پذیرش گربه: چه چیزهایی را بدانید

در ایران گربه‌های زیادی در پناهگاه‌ها، نزد گروه‌های حمایت از حیوانات یا در خانه‌های موقت منتظر سرپرست‌اند؛ از بچه‌گربه تا گربه بالغ و گاهی حتی گربه‌های نژاددار یا دورگه‌ای که صاحبشان رهایشان کرده است. گربه بالغ این مزیت را دارد که شخصیتش مشخص است و می‌دانید آرام است یا پرانرژی.

اگر گربه‌ای را از خیابان به خانه می‌آورید، پیش از تماس نزدیک با اعضای خانواده او را نزد دامپزشک ببرید تا معاینه، ضدانگل و برنامه واکسن انجام شود. نکات بهداشتی تماس با گربه‌های خیابانی و بیماری‌های قابل انتقال را در راهنمای دست زدن به گربه خیابانی نوشته‌ایم.

خرید از پرورش‌دهنده: چک‌لیست پیش از پرداخت

اگر تصمیم به خرید گربه نژاددار گرفته‌اید، این موارد را قبل از هر پرداختی بررسی کنید:

• بچه‌گربه و مادرش را حضوری و در محل نگهداری ببینید؛ به عکس و ویدیو بسنده نکنید.
• بچه‌گربه را زودتر از حدود ۱۲ تا ۱۳ هفتگی تحویل نگیرید؛ جدا شدن زودهنگام از مادر روی رفتار و سلامت اثر می‌گذارد.
• کارت واکسن و ضدانگل را با مهر و نام دامپزشک بخواهید و در صورت شک با همان دامپزشک تماس بگیرید.
• درباره تست‌های سلامت مخصوص نژاد بپرسید؛ مثلاً HCM و PKD برای بریتیش و پرشین، و نتیجه مکتوب ببینید.
• شجره‌نامه باید از یک انجمن ثبت نژاد معتبر باشد؛ نام انجمن و شماره ثبت را خودتان استعلام کنید.
• برچسب‌هایی مثل «تی‌کاپ» یا «مینیاتوری» نژاد رسمی نیستند و بیشتر برای بالا بردن قیمت به کار می‌روند.
• بیعانه اینترنتی برای بچه‌گربه‌ای که ندیده‌اید، رایج‌ترین مسیر کلاهبرداری است.
• پرورش‌دهنده مسئول درباره مشکلات نژاد صادقانه حرف می‌زند و از شما درباره شرایط خانه‌تان سؤال می‌کند.

نشانه‌های بچه‌گربه سالم

چشم‌ها و بینی تمیز و بدون ترشح، گوش‌های بدون بو و ترشح تیره، موی براق بدون لکه‌های بی‌مو، شکم نرم و نه نفخ‌کرده، ناحیه زیر دم تمیز و رفتار کنجکاو و فعال. بچه‌گربه بی‌حال، عطسه‌کننده یا دچار اسهال را حتی با قیمت مناسب نخرید و اگر دلتان برایش سوخت، قبل از هر تصمیمی از دامپزشک کمک بگیرید.

باورهای غلط درباره نژاد گربه در ایران

باور رایج	واقعیت
گربه نژاددار سالم‌تر از گربه محلی است	نه لزوماً؛ خزانه ژنی محدود برخی نژادها خطر بیماری ارثی را بیشتر می‌کند
برخی نژادها ضدحساسیت‌اند	هیچ نژادی کاملاً ضدحساسیت نیست؛ حساسیت‌زاها در بزاق و پوست‌اند
تاکسیدو یا سه‌رنگ نژاد خاصی است	این‌ها الگوی رنگ‌اند و در گربه‌های محلی و نژادهای مختلف دیده می‌شوند
هر گربه موبلند سفیدی پرشین است	پرشین ویژگی‌های مشخص بدن و صورت و شجره‌نامه دارد؛ بسیاری از گربه‌های موبلند محلی‌اند
گوش تاخورده فقط یک ویژگی بامزه است	نشانه جهشی است که روی غضروف کل بدن اثر دارد و می‌تواند درد مزمن ایجاد کند
شخصیت گربه کاملاً به نژادش بستگی دارد	نژاد فقط تمایل کلی را نشان می‌دهد؛ تربیت و تجربه‌های اولیه هم تعیین‌کننده‌اند
گربه موبلند را باید زیاد حمام کرد	شانه منظم مهم‌تر است؛ حمام فقط در صورت نیاز و با خشک کردن کامل

بعد از انتخاب نژاد گربه، قدم بعدی چیست؟

نژاد هر چه باشد، هفته‌های اول در خانه جدید تعیین‌کننده است. اگر بچه‌گربه می‌آورید، راهنمای نگهداری از بچه گربه را از تغذیه تا واکسن و اجتماعی کردن بخوانید. برای تعیین مقدار درست غذا بر اساس وزن و سن، مقدار غذای روزانه گربه کمک‌تان می‌کند.

آموزش ظرف خاک، پنجه کشیدن روی اسکرچر و رفتارهای خوب را با تشویق شروع کنید؛ اصولش در آموزش و تربیت گربه آمده است. برای اینکه بفهمید گربه جدیدتان کی آرام است و کی ترسیده، زبان بدن گربه را بشناسید. اگر هنوز برای گربه‌تان اسم انتخاب نکرده‌اید، فهرست اسم‌های گربه خانگی را ببینید.

یک گوشه آرام و گرم برای خواب هم از روز اول لازم است. نکات انتخاب و محل قرار دادنش را در راهنمای جای خواب گربه نوشته‌ایم.

لوازم پیشنهادی: در خانه‌ای با گربه موبلند یا نیمه‌بلند، جمع کردن موی ریخته‌شده بخشی از کار روزانه است؛ پت‌سازه در دسته لوازم نظافت و نگهداری دستکش دورو برای جمع‌آوری مو و رولر موگیر قابل شست‌وشو می‌فروشد. برای جای خواب هم تخت و جای خواب حیوانات را ببینید. این‌ها جای شانه و برس مخصوص نوع موی گربه‌تان را نمی‌گیرند؛ پت‌سازه شانه گربه نمی‌فروشد و شانه را باید متناسب با طول موی گربه از جای دیگری تهیه کنید.

سوالات متداول درباره نژاد گربه

چند نژاد گربه در دنیا وجود دارد؟

عدد ثابتی وجود ندارد، چون هر انجمن ثبت نژاد فهرست خودش را دارد. CFA حدود ۴۵ نژاد و TICA بیش از ۷۰ نژاد را به رسمیت می‌شناسد و این فهرست‌ها هر چند سال تغییر می‌کنند.

آرام‌ترین نژاد گربه کدام است؟

پرشین، هیمالین، بریتیش و رگدال معمولاً از آرام‌ترین نژادها به حساب می‌آیند. با این حال شخصیت هر گربه متفاوت است و گربه بالغ محلی که آرامشش را دیده‌اید، ممکن است انتخاب مطمئن‌تری باشد.

بهترین نژاد گربه برای آپارتمان کدام است؟

نژادهای آرام و کم‌تحرک مثل بریتیش، پرشین، رگدال و بیرمن با آپارتمان سازگارترند. نژادهای پرانرژی مثل بنگال هم در آپارتمان زندگی می‌کنند، به شرط اینکه بازی روزانه، جای بالا رفتن و سرگرمی کافی داشته باشند.

کدام نژاد گربه برای افراد دارای حساسیت مناسب است؟

هیچ نژادی کاملاً ضدحساسیت نیست. برخی افراد به گربه‌های خاصی واکنش کمتری نشان می‌دهند، اما این فرد به فرد متفاوت است. پیش از آوردن گربه با پزشک مشورت کنید و مدتی را با همان گربه بگذرانید.

آیا گربه ایرانی یک نژاد است؟

گربه‌های محلی ایران نژاد ثبت‌شده‌ای ندارند و ترکیبی از نسل‌های مختلف‌اند. نژاد پرشین نامش را از ایران گرفته، اما شکل امروزی آن در اروپا و آمریکا پرورش یافته و با گربه‌های محلی ایران یکی نیست.

از کجا بفهمم گربه‌ام اصیل است؟

تنها راه مطمئن، شجره‌نامه معتبر از یک انجمن ثبت نژاد است. ظاهر به‌تنهایی کافی نیست، چون بسیاری از گربه‌های دورگه یا محلی شبیه نژادهای معروف‌اند. تست‌های ژنتیکی تجاری هم می‌توانند سرنخ بدهند، اما جای شجره‌نامه را نمی‌گیرند.

بزرگ‌ترین نژاد گربه خانگی کدام است؟

مین کون از بزرگ‌ترین نژادهای گربه اهلی است و رگدال هم جثه درشتی دارد. نرهای این نژادها معمولاً از ماده‌ها درشت‌ترند و رشدشان تا چند سالگی ادامه پیدا می‌کند.

گربه نژاددار بخرم یا گربه بی‌سرپرست را به فرزندی بپذیرم؟

اگر ظاهر و تمایل‌های نژادی مشخص برایتان مهم است و توان بررسی سلامت والدین را دارید، خرید از پرورش‌دهنده مسئول منطقی است. اگر همدمی سالم و مهربان می‌خواهید، پذیرش گربه، به‌خصوص گربه بالغی که شخصیتش مشخص است، انتخاب بسیار خوبی است.

منابع

• International Cat Care — Position Statement on the Breeding of Pedigree Cats
• International Cat Care — Scottish Fold osteochondrodysplasia
• Wikipedia — List of cat breeds (تعداد نژادهای به رسمیت شناخته‌شده در انجمن‌ها)
• راهنمای نژادهای پت‌سازه (پرشین، بریتیش، اسکاتیش فولد، بنگال، مین کون، رگدال، بیرمن، بابتیل ژاپنی، تاکسیدو)

جمع‌بندی: کدام نژاد گربه برای شما مناسب است؟

نژاد گربه به شما می‌گوید چه ظاهری و چه تمایل‌های کلی‌ای را انتظار داشته باشید، اما تعیین نمی‌کند گربه‌تان حتماً چه شخصیتی خواهد داشت. پیش از انتخاب، وقتتان برای نظافت و بازی، شرایط خانه و آب‌وهوای شهرتان و نکات سلامت آن نژاد را بسنجید.

اگر به نژاد خاصی علاقه دارید، راهنمای کامل همان نژاد را از جدول ابتدای صفحه بخوانید و با چک‌لیست خرید سراغ پرورش‌دهنده بروید. و اگر فقط یک همدم مهربان می‌خواهید، گربه‌ای را که به خانه نیاز دارد جدی بگیرید؛ بسیاری از بهترین گربه‌های خانگی هیچ شجره‌نامه‌ای ندارند.