گربه بابتیل ژاپنی
گربه بابتیل ژاپنی نژادی قدیمی، باهوش و پرانرژی از ژاپن است که با دم کوتاه و پومپومیاش از هر گربه دیگری متمایز…
۲۰ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
گربه اسکاتیش فولد (Scottish Fold) نژادی آرام و مردمدوست با گوشهای تاخورده و صورت گرد است؛ اما همان جهش ژنی که گوش را تا میکند، روی غضروف و استخوان کل بدن هم اثر میگذارد. پس هر گربه گوشتاخورده در معرض آرتروز و درد مفصلی است و پیش از خرید باید این را بدانید.
در این راهنما خصوصیات، شخصیت، نگهداری، بیماریها و نکات انتخاب گربه اسکاتیش فولد در ایران را صادقانه و بدون تبلیغ فروشندهها میخوانید؛ از جمله اینکه چرا جفتگیری دو گربه گوشتاخورده آسیب جدی به بچهها میزند.
گربه اسکاتیش فولد با شخصیت و ظاهر خاص خود جایگاه ویژهای در دل علاقهمندان به گربه دارد. گوشهای تاخوردهاش که روی سر میخوابند، به سرش حالتی گرد و کلاهمانند میدهند و بسیاری آن را به جغد تشبیه میکنند. در ایران این نژاد را «اسکاتیش»، «گربه اسکاتلندی» یا «اسکاتیش گوشتاخورده» هم صدا میزنند.
نکتهای که کمتر فروشندهای میگوید این است که تاخوردگی گوش یک «ویژگی زیبایی» ساده نیست. این حالت نتیجهی جهشی در ژن TRPV4 است که رشد غضروف را در همهی بدن تغییر میدهد و بیماریای به نام استئوکندرودیسپلازی (osteochondrodysplasia) ایجاد میکند. شدت آن از گربهای به گربهی دیگر فرق دارد، اما همهی گربههای گوشتاخورده آن را به ارث بردهاند.
بچههایی از همین نژاد که گوش صاف دارند «اسکاتیش استریت» (Scottish Straight) نامیده میشوند. آنها ژن تاخوردگی را ندارند و از این بیماری ژنتیکی در اماناند.
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| نامهای دیگر | اسکاتیش، گربه اسکاتلندی گوشتاخورده؛ Scottish Fold. نوع موبلند: هایلند فولد (Highland Fold) |
| خاستگاه | اسکاتلند، ۱۹۶۱ میلادی |
| اندازه | متوسط، بدن گرد و عضلانی |
| وزن تقریبی | نر حدود ۴ تا ۶ کیلوگرم، ماده حدود ۲٫۷ تا ۴ کیلوگرم |
| طول عمر | معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۵ سال؛ آرتروز ممکن است کیفیت زندگی را زودتر کاهش دهد |
| مو و ریزش | موکوتاه پرپشت یا موبلند؛ ریزش متوسط |
| انرژی | کم تا متوسط |
| مناسب برای | آپارتمان، خانوادههای آرام، کسانی که بیشتر ساعات روز خانه هستند |
| نکته سلامت مهم | استئوکندرودیسپلازی در همهی گربههای گوشتاخورده، بررسی مفاصل و دم، کنترل وزن |
تاریخچه این نژاد با یک گربهی سفید مزرعه به نام «سوزی» آغاز شد. سوزی در سال ۱۹۶۱ در مزرعهای نزدیک شهر کوپار انگس (Coupar Angus) در منطقهی تیساید اسکاتلند پیدا شد و گوشهایی تاخورده داشت.
وقتی سوزی زایمان کرد، دو بچهی گوشتاخورده به دنیا آورد. ویلیام راس و همسرش مولی، کشاورزان همسایه، یکی از آنها را گرفتند و با کمک پت ترنر، متخصص ژنتیک، پرورش این نژاد را آغاز کردند. از آن زمان سوزی را مادر نژاد اسکاتیش فولد میدانند.

راس نژاد را در سال ۱۹۶۶ در انجمن بریتانیایی GCCF ثبت کرد، اما این انجمن در اوایل دههی ۱۹۷۰ به دلیل نگرانی از مشکلات سلامت، ثبت آن را متوقف کرد. فدراسیون بینالمللی فلین (FIFe) هم این نژاد را به رسمیت نمیشناسد.
در مقابل، انجمن آمریکایی CFA در سال ۱۹۷۸ به آن مقام قهرمانی داد و انجمنهایی مثل TICA هم آن را ثبت میکنند. پرورشدهندگان آمریکایی برای تنوع ژنتیکی، اسکاتیش را با بریتیش شورتهیر و امریکن شورتهیر آمیختند؛ به همین دلیل شباهت زیادی به گربه بریتیش دارد.
به دلیل رنجی که این جهش میتواند ایجاد کند، پرورش گربه اسکاتیش فولد در هلند، اتریش و منطقهی فلاندر بلژیک ممنوع یا محدود شده و در ایالت ویکتوریای استرالیا هم محدودیت دارد. در نروژ و سوئد هم قوانین رفاه حیوانات عملاً مانع پرورش آن است. GCCF نیز به مردم توصیه میکند برای خرید این نژاد اقدام نکنند.
این یعنی بحث بر سر اسکاتیش فولد فقط سلیقهای نیست؛ یک بحث جدی رفاه حیوان است که بهتر است قبل از تصمیمگیری با آن آشنا باشید.
گربه اسکاتیش فولد به دلیل ظاهر گرد و دوستداشتنیاش بسیار مورد توجه است. مهمترین ویژگیهای ظاهری آن اینهاست:
اسکاتیش موکوتاه موی پرپشت و نرمی دارد و رایجترین نوع در ایران است. نوع موبلند که هایلند فولد یا اسکاتیش لانگهیر نامیده میشود، مویی نیمهبلند با دم پرپشت دارد و به برس زدن بیشتری نیاز دارد.
عمر گربههای اسکاتیش فولد به ژنتیک، شدت بیماری مفصلی، کنترل وزن و مراقبتهای دامپزشکی بستگی دارد. طول عمر این نژاد معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۵ سال گزارش میشود. اما در این نژاد، «سالهای زندگی بدون درد» معیار مهمتری از عدد عمر است.
وزن اسکاتیش فولد متناسب با جنسیت و سلامت آن است. نرها معمولاً حدود ۴ تا ۶ کیلوگرم و مادهها حدود ۲٫۷ تا ۴ کیلوگرم وزن دارند. هر کیلوگرم اضافه، بار بیشتری روی مفاصل آسیبپذیر میگذارد؛ پس وزن را جدی بگیرید.

گربههای اسکاتیش فولد به آرامی، مهربانی و هوش خوب مشهورند. انجمن CFA آنها را گربههایی «مهربان و آرام» توصیف میکند که به همراهی انسان علاقه دارند اما سمج و پرتوقع نیستند. البته شخصیت هر گربه به تربیت، اجتماعیشدن در بچگی و سلامتش هم بستگی دارد.
بیشتر اسکاتیشها به صاحب خود وابسته میشوند، دنبال او در خانه میآیند و کنارش مینشینند. با فردی که با آنها آرام و مهربان رفتار کند، زود ارتباط برقرار میکنند.
اسکاتیش فولد گربهای هوشمند است و با روش پاداشمحور استفاده از ظرف خاک، اسکرچر و حتی چند حرکت ساده را یاد میگیرد. جلسههای آموزش را کوتاه و بدون پرشهای تکراری طراحی کنید.
برخلاف باوری که در بعضی سایتها آمده، اسکاتیش فولد گربهای «مستقل و تنهاییطلب» نیست. این نژاد اگر ساعتهای طولانی تنها بماند، ممکن است بیحوصله یا مضطرب شود. اگر تمام روز بیرون از خانه هستید، این نکته را جدی بگیرید.
برخی اسکاتیشها به صاف نشستن روی پشت، با پاهای جلوی آویزان، معروفاند؛ حالتی که در شبکههای اجتماعی «نشستن بودایی» نامیده میشود. این حالت همیشه بیخطر نیست و در بعضی گربهها ممکن است راهی برای کم کردن فشار روی مفاصل دردناک باشد. اگر همراه با خشکی یا کمتحرکی دیده شد، به دامپزشک نشان دهید.
گربههای اسکاتیش فولد مثل همهی گربهها ممکن است به بیماریهای عمومی مبتلا شوند؛ اما یک بیماری در این نژاد اصلی و اجتنابناپذیر است. این بخش جایگزین معاینه نیست و هر نشانهای را باید دامپزشک بررسی کند.
استئوکندرودیسپلازی یک اختلال رشدی در غضروف و استخوان است و همان عاملی است که باعث میشود گوش گربههای اسکاتیش فولد تا بخورد و روی صورتشان بخوابد. این جهش غالب است؛ یعنی حتی یک نسخه از ژن کافی است تا هم گوش تا بخورد و هم غضروف مفاصل آسیب ببیند.
برخلاف ادعای رایج، این بیماری فقط «در بعضی از گربههای این نژاد» دیده نمیشود. پژوهشهای ژنتیکی و رادیوگرافی نشان دادهاند که گربههای گوشتاخوردهای که فقط یک نسخه از ژن دارند هم تغییرات استخوانی پیدا میکنند؛ فقط شدت آن متفاوت است. برخی سالها بدون نشانهی آشکار زندگی میکنند و برخی از جوانی دچار درد و لنگش میشوند.
محلهای اصلی درگیری، مچ و پنجهی دست و پا، مفاصل پشتی پاها و دم هستند. آسیب مفصلی معمولاً پیشرونده است و درمان قطعی ندارد؛ هدف درمان، کنترل درد و حفظ کیفیت زندگی زیر نظر دامپزشک است.
گربهها درد را پنهان میکنند. اگر هر یک از این نشانهها را دیدید، گربه را نزد دامپزشک ببرید:
برای شناخت بهتر نشانههای ناراحتی، راهنمای زبان بدن گربه کمکتان میکند. هرگز از مسکنهای انسانی برای گربه استفاده نکنید؛ بسیاری از آنها برای گربه سمیاند.
گربههای اسکاتیش فولد به دلیل همین ساختار غضروفی به آرتروز زودرس مستعدند. آرتروز در گربههای مسن همهی نژادها دیده میشود، اما در اسکاتیش ممکن است زودتر و شدیدتر شروع شود. عکسبرداری (رادیوگرافی) در معاینههای دورهای به دامپزشک کمک میکند روند تغییرات را دنبال کند.
PKD یک بیماری ارثی است که در آن کیسههای پر از مایع در کلیهها تشکیل میشوند و با گذر زمان بزرگتر شده و عملکرد کلیه را کم میکنند. این بیماری در گربه پرشین شناختهشده است و از طریق آمیختگی نژادها به برخی خطوط بریتیش و اسکاتیش هم راه یافته است.
تست ژنتیک و سونوگرافی کلیه برای والدین، راه کاهش خطر است. نشانههایی مثل پرنوشی، پرادراری، کاهش وزن و بیاشتهایی را جدی بگیرید و به دامپزشک اطلاع دهید.
HCM شایعترین بیماری قلبی گربههاست که در آن دیوارهی قلب ضخیم میشود. در اسکاتیش فولد هم گزارش شده، اما اینکه این نژاد بیش از گربههای معمولی در معرض آن باشد بهطور قطعی ثابت نشده است. تنفس سریع یا با دهان باز در حالت استراحت، بیحالی ناگهانی و فلج ناگهانی پاهای عقب اورژانس است و باید فوراً به دامپزشک مراجعه کنید. اکوی قلب والدین پیش از جفتگیری کار پرورشدهندهی مسئول است.
اگر دو گربهی گوشتاخورده با هم جفتگیری کنند، حدود یکچهارم بچهها دو نسخه از ژن را به ارث میبرند. این گربهها معمولاً دچار شکل شدید بیماری میشوند: پاهای کوتاه و کلفت، دم سفت و آرتروز شدید و دردناک از سنین پایین.
پرورشدهندگان مسئول و انجمنهایی که این نژاد را ثبت میکنند، فقط جفتگیری گربهی گوشتاخورده با گربهی گوشصاف (اسکاتیش استریت یا بریتیش شورتهیر) را مجاز میدانند. با این حال، این کار فقط شکل شدید را کم میکند؛ نیمی از بچهها باز گوشتاخورده و درگیر بیماری خواهند بود. به همین دلیل منتقدان میگویند پرورش عمدی این جهش، حتی به روش درست، با رفاه حیوان سازگار نیست.
گربههای اسکاتیش فولد مثل سایر گربهها به مراقبت روزانه نیاز دارند، اما چند نکته برای این نژاد مهمتر است. هدف اصلی شما کم کردن فشار روی مفاصل و شناخت زودهنگام درد است.
مراقبت از مفاصل در این نژاد یک ضرورت است، نه تشریفات. خانه را طوری بچینید که گربه برای رسیدن به جاهای مورد علاقهاش مجبور به پرشهای بلند نباشد؛ پله یا رمپ کنار مبل و تخت، ظرف خاک با لبهی کوتاه و جای خواب نرم و گرم در ارتفاع کم کمک زیادی میکند. سالی یک بار معاینهی کامل دامپزشکی، و در گربههای مسنتر یا دارای نشانه، بیشتر، توصیه میشود.
چاقی دشمن مفاصل اسکاتیش است. این گربه کمتحرک است و ممکن است بهتدریج اضافهوزن پیدا کند. غذای کامل و متعادل متناسب با سن بدهید، مقدار را اندازه بگیرید و ماهی یک بار گربه را وزن کنید. برای محاسبهی مقدار روزانه، راهنمای چقدر به گربه غذا بدهم را بخوانید. هیچ مکمل مفصلی را بدون مشورت دامپزشک شروع نکنید.
تحرک منظم عضلات اطراف مفاصل را قوی نگه میدارد، اما نوع بازی مهم است. بازیهای روی زمین مثل تعقیب اسباببازی چوبدار، توپ آرام و پازل غذا بهتر از پرشهای بلند و پشتسرهم است. برای برنامهی تحرک، مطلب نیاز گربه به ورزش و برای ایدههای بازی در خانه، بازیهای سرگرمکننده گربه را ببینید.
گوشهای تاخورده را هفتهای یک بار با دقت نگاه کنید. تمیز کردن روزانه لازم نیست و دستکاری زیاد میتواند گوش را تحریک کند. اگر جرم کمی دیدید، فقط قسمت بیرونی را با پد نرم و محلول شستوشوی گوش مورد تأیید دامپزشک پاک کنید و هرگز گوشپاککن داخل مجرا نکنید. بوی بد، ترشح تیره، قرمزی یا خاراندن مداوم گوش یعنی نوبت دامپزشک است.
اسکاتیش موکوتاه هفتهای یک بار برس زدن کافی دارد و در فصل ریزش دو بار. نوع موبلند (هایلند فولد) دو تا سه بار در هفته برس میخواهد تا مو گره نخورد. گربهای که به دلیل درد مفصلی نمیتواند پشت و پهلوی خود را تمیز کند، به کمک بیشتری نیاز دارد.
در صورت امکان دندانها را با خمیردندان مخصوص گربه مسواک بزنید؛ اگر روزانه ممکن نیست، دستکم هفتهای چند بار. ناخنها را هر چند هفته یک بار کوتاه کنید، چون گربهی کمتحرک ناخنش را کمتر ساییده میکند. گرفتن پنجهها را آرام انجام دهید؛ ممکن است پاها حساس باشند.
ظرف خاک را هر روز تمیز کنید و مدلی با ورودی کوتاه انتخاب کنید. سبد یا جای خواب گربه را هم تمیز، خشک و دور از جریان هوای سرد نگه دارید؛ این گربهها به محیط تمیز حساساند.
اگر پس از خواندن بخش سلامت هنوز به این نژاد فکر میکنید، با چشم باز انتخاب کنید. بازار این نژاد در ایران پرتقاضاست و همین، زمینهی پرورش بیضابطه و فروش بچه گربهی بیمار را فراهم کرده است.
هر سال گربههای اسکاتیش بالغ، به دلیل مهاجرت یا شرایط صاحب قبلی، برای واگذاری آگهی میشوند. سرپرستی یک گربهی موجود که به خانه نیاز دارد، تقاضا برای پرورش بیشتر این جهش را افزایش نمیدهد. فقط قبل از تحویل، معاینهی مفاصل و دم را جدی بگیرید.
اگر شخصیت آرام و صورت گرد این نژاد را میخواهید، اسکاتیش استریت یا بریتیش شورتهیر همان حالوهوا را بدون جهش غضروفی دارند. البته بیماریهایی مثل PKD و HCM را در آنها هم باید بررسی کرد.
در یکی دو روز اول، بچه گربه را برای معاینهی کامل نزد دامپزشک ببرید و برای هفتههای اول، راهنمای نگهداری از بچه گربه را کنار دستتان داشته باشید. پتسازه قیمتی برای این نژاد اعلام نمیکند؛ قیمت بالا هم بهخودیخود تضمین سلامت یا اصالت نیست.
| مزایا | معایب |
|---|---|
| آرام، کمصدا و مناسب آپارتمان | همهی گربههای گوشتاخورده به بیماری غضروف و استخوان مبتلا هستند |
| مهربان و وابسته به صاحب | احتمال درد مزمن و هزینهی درمان در طول عمر |
| معمولاً با کودکان آرام و حیوانات دیگر کنار میآید | تنهایی طولانی را خوب تحمل نمیکند |
| هوشمند و قابل آموزش با پاداش | مستعد اضافهوزن که فشار روی مفاصل را بیشتر میکند |
| نگهداری موی ساده در نوع موکوتاه | بحث جدی رفاه حیوان و ممنوعیت پرورش در چند کشور |
این لوازم برای راحتی گربهای با مفاصل آسیبپذیر مفیدند، اما جای معاینه و درمان دامپزشکی را نمیگیرند. پتسازه برخی از این وسایل را میفروشد؛ فهرست بر اساس نیاز این نژاد نوشته شده است.
همهی گربههای گوشتاخورده ژن استئوکندرودیسپلازی را دارند و تغییرات غضروفی و استخوانی در آنها ایجاد میشود، اما شدتش متفاوت است. برخی سالها بدون نشانهی آشکار زندگی میکنند و برخی زود دچار درد میشوند. معاینهی منظم دامپزشکی و کنترل وزن مهم است.
معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۵ سال، بسته به شدت بیماری مفصلی، وزن و مراقبت. با کنترل درد زیر نظر دامپزشک، بسیاری از این گربهها زندگی راحتتری خواهند داشت.
بیشتر اسکاتیشها آراماند و با معرفی تدریجی با گربهها و سگهای آرام کنار میآیند. حیوان پرانرژی که به او بپرد یا با او کشتی بگیرد، برای مفاصلش مناسب نیست. برای معرفی درست، به شخصیت هر دو حیوان توجه کنید.
بله، بیشتر از یک گربهی معمولی. نظافت مو و گوش آن ساده است، اما کنترل وزن، چیدمان خانه بدون پرشهای بلند، توجه به نشانههای درد و معاینهی منظم دامپزشکی برای این نژاد ضروری است.
خیر، بهطور کلی خرابکار نیستند و به آرامی شناخته میشوند. البته مثل هر گربهای به اسکرچر، بازی روزانه و آموزش نیاز دارند تا رفتارهای نامطلوب کم شود.
غذای کامل و متعادل مخصوص بچه گربه (کیتن) که برای رشد طراحی شده، چه خشک و چه مرطوب. برند خاصی برای این نژاد لازم نیست؛ مهم کیفیت، مقدار درست و جلوگیری از چاقی است. انتخاب نهایی را با دامپزشک هماهنگ کنید.
هر دو از یک نژادند. اسکاتیش فولد یک نسخه از ژن تاخوردگی دارد و گوشش تا میخورد؛ اسکاتیش استریت این ژن را ندارد، گوشش صاف است و به استئوکندرودیسپلازی ناشی از این ژن مبتلا نمیشود.
گربه اسکاتیش فولد همراهی مهربان، آرام و دوستداشتنی است، اما گوشهای تاخوردهاش هزینهای برای سلامت خودش دارد. اگر چنین گربهای در خانه دارید، با کنترل وزن، چیدمان بدون پرش، توجه به نشانههای درد و معاینهی منظم میتوانید زندگی راحتتری برایش بسازید.
اگر هنوز در حال انتخاب هستید، پیش از تصمیم، نژادهای محبوب گربه را مقایسه کنید یا سایر پروفایلها را در معرفی نژاد گربهها ببینید و سرپرستی یا گزینههای گوشصاف را هم در نظر بگیرید.
گربه بابتیل ژاپنی نژادی قدیمی، باهوش و پرانرژی از ژاپن است که با دم کوتاه و پومپومیاش از هر گربه دیگری متمایز…
۲۰ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
گربه بیرمن (Birman) که به «گربه مقدس برمه» هم شناخته میشود، نژادی نیمهبلندمو با چشمان آبی، الگوی رنگی کالرپوینت و چهار پنجه…
۲۱ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
گربه رگدال یکی از نژادهای محبوب و دوستداشتنی گربههای خانگی است که به دلیل رفتار آرام و دوستانهاش معروف است. این نژاد…
۱۹ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
گربه مین کون یکی از محبوبترین نژادهای گربه در جهان است؛ نژادی درشتاندام، پرمو و بسیار اجتماعی که بهخاطر جثه بزرگ و…
۲۰ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب