سگ نر یا ماده؛ کدام بهتر است؟ تفاوت رفتار، نگهبانی و نگهداری
سگ نر یا ماده؛ کدام بهتر است؟ پاسخ کوتاه این است که هیچکدام بهطور کلی بهتر نیست. خلقوخوی خود آن سگ، نژاد،…
۸ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
بارداری سگ بهطور متوسط حدود ۶۳ روز طول میکشد؛ یعنی کمی بیشتر از دو ماه یا حدود ۹ هفته. بیمارستانهای VCA بازه طبیعی بارداری سگ را حدود ۵۷ تا ۶۵ روز اعلام میکنند. البته چون روز دقیق تخمکگذاری و باروری معمولاً مشخص نیست، نمیتوان فقط با تاریخ جفتگیری، روز دقیق زایمان را تعیین کرد.
اگر سگ ماده شما جفتگیری کرده یا احتمال میدهید باردار باشد، در این راهنما با مهمترین نکات آشنا میشوید: علائم بارداری سگ چیست، دامپزشک از چه زمانی میتواند بارداری را تأیید کند، سگ باردار چه غذایی نیاز دارد، چطور جای زایمان را آماده کنیم و چه علائمی در زمان زایمان نیاز به مراجعه فوری به دامپزشک دارند.
این مطلب جای معاینه و تشخیص دامپزشک را نمیگیرد.
پاسخ کوتاه این است: حدود دو ماه.
طبق اطلاعات AKC، طول بارداری سگ از زمان تخمکگذاری بهطور متوسط ۶۳ روز است و ممکن است چند روز کمتر یا بیشتر شود. نکته مهم این است که روز جفتگیری لزوماً همان روز تخمکگذاری نیست.
به همین دلیل، اگر از اولین روزی که سگ ماده جفتگیری را پذیرفته حساب کنیم، ممکن است زایمان بین ۵۸ تا ۷۲ روز بعد اتفاق بیفتد. همین تفاوت یکی از دلایلی است که محاسبه زمان زایمان را برای صاحبان سگ دشوار میکند.
اگر تاریخ جفتگیری را میدانید، آن را به دامپزشک اطلاع دهید. دامپزشک میتواند با معاینه و تصویربرداری، زمان تقریبی زایمان را دقیقتر تخمین بزند.
| زمان تقریبی | چه اتفاقی میافتد؟ | کار شما |
|---|---|---|
| هفته ۱ تا ۳ | معمولاً نشانه واضحی دیده نمیشود | فعالیت خیلی شدید نداشته باشد؛ هیچ دارو یا ضدانگلی بدون مشورت دامپزشک استفاده نکنید |
| حدود روز ۲۵ تا ۳۵ | امکان تأیید بارداری با سونوگرافی یا آزمایش خون وجود دارد | برای معاینه دامپزشک وقت بگیرید |
| بعد از هفته ۶ | شکم بزرگتر میشود و نیاز غذایی افزایش پیدا میکند | مقدار غذا را طبق نظر دامپزشک بهتدریج افزایش دهید |
| حدود روز ۵۵ به بعد | اسکلت تولهها در رادیولوژی قابل مشاهده است | تعداد تقریبی تولهها را مشخص کنید و جای زایمان را آماده کنید |
| حدود روز ۶۳ | زمان تقریبی زایمان | سگ را زیر نظر داشته باشید و برای تماس با دامپزشک آماده باشید |
در هفتههای اول بارداری معمولاً تغییرات زیادی دیده نمیشود. با گذشت زمان، بعضی علائم میتوانند احتمال بارداری را بیشتر کنند.
طبق اطلاعات AKC، مهمترین نشانهها عبارتاند از:
با این حال، هیچکدام از این علائم بهتنهایی نمیتواند بارداری را قطعی کند.
اگر نمیدانید سگ ماده چه زمانی وارد دوره فحلی شده یا میخواهید علائم آن را بهتر بشناسید، راهنمای فحلی سگ ماده و علائم آن را ببینید.
اگر میخواهید مطمئن شوید سگ باردار است و بدانید تقریباً چند توله در راه دارد، بهترین کار مراجعه به دامپزشک است.
منابع VCA و AKC روشهای مختلفی را برای تشخیص بارداری معرفی کردهاند:
| روش | زمان مناسب | چه چیزی نشان میدهد؟ |
|---|---|---|
| لمس شکم توسط دامپزشک | حدود روز ۲۸ تا ۳۰ | احتمال بارداری؛ دقت آن به آرام بودن سگ و شرایط معاینه بستگی دارد |
| آزمایش خون برای هورمون ریلکسین | حدود روز ۲۵ تا ۳۰ | بارداری؛ اگر آزمایش خیلی زود انجام شود ممکن است نتیجه منفی کاذب باشد |
| سونوگرافی | حدود روز ۲۵ تا ۳۵؛ بعد از روز ۲۸ قابلاعتمادتر است | بارداری و زنده بودن جنینها؛ برای شمارش دقیق تولهها مناسب نیست |
| رادیولوژی | هفتههای پایانی، حدود روز ۵۵ به بعد | بهترین روش برای تخمین تعداد تولهها |
دانستن تعداد تقریبی تولهها در زمان زایمان میتواند بسیار کمککننده باشد. مثلاً اگر مشخص شده باشد که پنج توله در راه هستند اما فقط سه توله به دنیا آمده و مادر آرام شده است، ممکن است مشکلی وجود داشته باشد و نیاز به بررسی دامپزشک باشد.
سلامت سگ ماده در دوران بارداری و بعد از آن نیز اهمیت زیادی دارد. درباره علائم بیماریهای مهم در بیماری های سگ و علائم هشدار بیشتر بخوانید.
مراقبت از سگ باردار باید با توجه به وضعیت بدنی، نژاد، اندازه بدن و تعداد تولهها انجام شود. بنابراین بهتر است برنامه غذایی و دارویی را با دامپزشک تنظیم کنید.
طبق VCA، در شش هفته اول بارداری معمولاً لازم نیست مقدار غذای سگ سالم تغییر زیادی کند. بعد از این دوره، نیاز غذایی سگ بهتدریج افزایش پیدا میکند.
AKC نیز توصیه میکند در هفتههای پایانی، مقدار غذا بهتدریج افزایش پیدا کند و ممکن است به حدود ۳۵ تا ۵۰ درصد بیشتر از مقدار معمول برسد. VCA نیز افزایش تا حدود یکونیم برابر مقدار عادی را مطرح میکند.
البته این اعداد یک دستور ثابت برای همه سگها نیستند. وزن، جثه، تعداد تولهها و وضعیت بدنی مادر تعیین میکنند که سگ شما دقیقاً به چه مقدار غذا نیاز دارد.
چند نکته مهم:
سگ باردار همچنان به فعالیت نیاز دارد، اما نباید بیش از حد خسته شود.
AKC پیشنهاد میکند در دو هفته اول، فعالیتهای شدید محدود شوند. پس از آن، پیادهروی معمولی میتواند ادامه پیدا کند و در ماه آخر بهتر است پیادهرویها کوتاهتر شوند و در صورت نیاز تعداد دفعات بیشتر شود.
در روزهای گرم، مخصوصاً در تابستان، پیادهروی را به صبح زود یا بعد از غروب منتقل کنید و همیشه آب خنک در دسترس سگ باشد.
بهتر است جعبه یا محل زایمان را چند روز قبل از زمان احتمالی زایمان آماده کنید. سگ باید فرصت داشته باشد با محیط جدید آشنا شود و آن را بهعنوان یک جای امن بشناسد.
در آپارتمان، یک گوشه آرام و کمرفتوآمد از اتاق، دور از کولر، بخاری و نور مستقیم خورشید، میتواند گزینه مناسبی باشد. محل زایمان باید جایی باشد که شما نیز بتوانید بهراحتی به مادر و تولهها دسترسی داشته باشید.
در ساعات و روزهای نزدیک به زایمان ممکن است تغییرات مشخصی در رفتار و وضعیت بدنی سگ دیده شود:
طبق اطلاعات VCA و AKC، دمای مقعدی سگ ممکن است حدود ۸ تا ۲۴ ساعت قبل از زایمان به کمتر از ۳۷٫۲ درجه سانتیگراد برسد.
اگر دامپزشک از شما خواسته دمای بدن سگ را اندازه بگیرید، حتماً روش صحیح اندازهگیری را از او یاد بگیرید.
طبق VCA، مرحله اول زایمان بهطور متوسط ۶ تا ۱۲ ساعت طول میکشد.
در این مرحله سگ ممکن است بیقرار باشد، بلرزد یا مرتب جای خود را عوض کند، اما هنوز زور زدن واضح برای تولد تولهها دیده نمیشود.
در این مرحله:
در این مرحله انقباضها قویتر، طولانیتر و منظمتر میشوند و تولهها یکییکی متولد میشوند.
معمولاً بعد از تولد هر توله، جفت آن نیز خارج میشود. مادر اغلب کیسه اطراف توله را پاره میکند و توله را میلیسد تا تنفسش تحریک شود.
زمان تولد هر توله و تعداد جفتهایی که خارج میشوند را یادداشت کنید. AKC توصیه میکند باقی ماندن جفت به دامپزشک اطلاع داده شود.
زایمان سگ معمولاً چند روز طول نمیکشد.
مرحله آماده شدن معمولاً چند ساعت طول میکشد و بعد از آن، تولهها بسته به تعدادشان طی چند ساعت متولد میشوند. اگر فاصلهها بیش از حد طولانی شد یا روند زایمان از زمانهای طبیعی عبور کرد، نباید منتظر بمانید.
زایمان سخت یا دیستوشی میتواند برای مادر و تولهها خطرناک و حتی کشنده باشد. اگر هرکدام از موارد زیر اتفاق افتاد، فوراً با دامپزشک تماس بگیرید یا سگ را به کلینیک برسانید:
تصمیم درباره استفاده از دارو، کمک به زایمان یا انجام سزارین باید بعد از معاینه و فقط توسط دامپزشک گرفته شود.
طبق AKC، احتمال زایمان دشوار در بعضی نژادها مانند شیواوا، پاگ، بوستون تریر و بولداگ فرانسوی بیشتر گزارش شده است.
اگر سگ شما یکی از این نژادهاست یا جثه بسیار کوچکی دارد، بهتر است از همان ابتدای بارداری درباره نحوه زایمان و احتمال نیاز به سزارین با دامپزشک صحبت کنید.
طبق VCA، ترشحات بعد از زایمان معمولاً سبز تیره تا سیاه هستند و طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت باید بهطور محسوسی کمتر شوند.
اگر ترشحات کم نشدند، بوی بد پیدا کردند یا خونریزی تازه و زیاد مشاهده کردید، با دامپزشک تماس بگیرید.
هر روز پستانهای مادر را بررسی کنید. پستانها نباید بیش از حد:
شیر نیز باید سفید باشد و نه خونی یا زرد.
پستان داغ و قرمز همراه با تب و بیحالی میتواند نشانه ورم پستان یا ماستیت باشد و نیاز به معاینه دامپزشک دارد.
مادر شیرده نسبت به قبل به انرژی و غذای بیشتری نیاز دارد. نوع و مقدار غذا را بهتر است با دامپزشک تنظیم کنید.
همچنین مطمئن شوید که مادر به اندازه کافی آب میخورد و ادرار و مدفوعش طبیعی است.
اکلامپسی یا تب شیر، کاهش خطرناک کلسیم خون در مادر شیرده است و VCA آن را یک اورژانس واقعی میداند.
این مشکل بیشتر در چند هفته اول شیردهی و زمانی که تولید شیر به اوج میرسد دیده میشود. نژادهای کوچک مانند شیواوا، پامرانین، پودل توی و شیتزو بیشتر در معرض خطر هستند.
علائم اولیه میتوانند شامل موارد زیر باشند:
اگر این علائم را دیدید، تولهها را از مادر جدا کنید و فوراً او را به دامپزشک برسانید.
تولههای تازهمتولدشده بیشتر زمان خود را به خوابیدن و شیر خوردن میگذرانند.
VCA توصیه میکند تولهها هر روز با ترازوی آشپزخانه وزن شوند. اگر تولهای وزن کم میکند، وزن اضافه نمیکند یا دائماً بیقرار است و ناله میکند، باید هرچه زودتر معاینه شود.
اگر مادر شیر کافی ندارد یا تولهای را نمیپذیرد، شیر گاو یا شیرخشک خانگی ندهید.
روش صحیح تغذیه توله بیمادر و زمان شروع غذای جامد را در راهنمای غذای توله سگ از شیر خشک تا غذای جامد بخوانید.
برای هفتههای بعد نیز، از اولین ویزیت دامپزشکی تا واکسن و اجتماعی کردن توله، راهنمای نگهداری از توله سگ تا یکسالگی میتواند همراه شما باشد.
پتسازه جعبه زایمان، غذا، مکمل یا دماسنج نمیفروشد. این وسایل را بهتر است با مشورت دامپزشک و از منابع معتبر تهیه کنید.
در روزهای اول بعد از زایمان نیز استفاده از حوله و روزنامههای قابل تعویض معمولاً کاربردیتر از تخت نرم است، چون باید مرتب عوض شوند.
با بزرگتر شدن تولهها، مادر به فضایی راحت برای استراحت دور از آنها نیاز پیدا میکند. اگر به دنبال مدلی با روکش جداشونده یا ضدآب هستید، تخت و جای خواب سگ را ببینید.
برای کف سرد سرامیک در زمستان یا روزهای گرم تابستان نیز زیرانداز سگ میتواند گزینه سادهای باشد؛ البته آن را داخل جعبه تولههای تازهمتولدشده قرار ندهید.
پیدا کردن خانه مناسب و مسئولانه برای چند توله کار سادهای نیست. متأسفانه بسیاری از تولههای ناخواسته در نهایت بیسرپرست یا خیابانی میشوند.
از طرف دیگر، همانطور که در این راهنما دیدید، بارداری و زایمان برای سگ ماده کاملاً بدون خطر نیست.
اگر برنامه مشخص و مسئولانهای برای تولیدمثل ندارید، عقیمسازی میتواند انتخاب مسئولانهتری باشد.
زمان مناسب عقیمسازی به عواملی مانند نژاد، جثه و شرایط بدنی سگ بستگی دارد و باید با دامپزشک مشخص شود.
برای آشنایی با مزایا، عوارض احتمالی و زمان مناسب، مقاله عقیم سازی سگ و بهترین زمان آن را بخوانید.
بهطور متوسط ۶۳ روز.
VCA بازه طبیعی را ۵۷ تا ۶۵ روز میداند. اگر از روز جفتگیری حساب کنید، به دلیل اینکه تخمکگذاری ممکن است چند روز قبل یا بعد از جفتگیری اتفاق افتاده باشد، AKC بازه ۵۸ تا ۷۲ روز را ذکر میکند.
طول بارداری سگهای پامرانین و شیتزو نیز معمولاً حدود دو ماه است.
با این حال، سگهای ماده کوچکجثه بعد از زایمان بیشتر در معرض خطر تب شیر یا اکلامپسی قرار دارند.
برای آشنایی با ویژگیها و نکات نگهداری هر نژاد، معرفی سگ پامرانین و نژاد سگ شیتزو را ببینید.
زایمان سگ معمولاً چند ساعت طول میکشد، نه چند روز.
مرحله اول زایمان بهطور متوسط ۶ تا ۱۲ ساعت طول میکشد و بعد تولهها یکییکی متولد میشوند.
اگر بیش از ۲۴ ساعت از افت دمای بدن گذشته و زایمان شروع نشده، یا فاصله بین تولهها بیش از حد طولانی شده است، منتظر نمانید و با دامپزشک تماس بگیرید.
خیر، مگر اینکه دامپزشک برای سگ شما تجویز کرده باشد.
VCA میگوید مصرف مکمل کلسیم و لبنیات در دوران بارداری و شیردهی معمولاً توصیه نمیشود و ممکن است خطر تب شیر را افزایش دهد.
در حالت معمول، استفاده از غذای کامل و مناسب برای دوران بارداری و شیردهی کافی است.
علائمی مثل بزرگ شدن شکم، تغییر اشتها یا بزرگ شدن پستانها بهتنهایی نمیتوانند بارداری را قطعی کنند. حتی بعضی سگهای مادهای که باردار نیستند نیز بعد از دوره فحلی تغییرات مشابهی نشان میدهند.
برای تشخیص دقیقتر، سونوگرافی یا آزمایش خون از حدود هفته چهارم میتواند کمککننده باشد.
بارداری سگ بهطور متوسط حدود ۶۳ روز طول میکشد. در این مدت، مهمترین کارها شامل تأیید بارداری توسط دامپزشک، تنظیم تغذیه، پرهیز از دارو و مکمل خودسرانه، آماده کردن محل زایمان و شناختن علائم خطر است.
برای شروع، بهتر است همین هفته برای معاینه یا سونوگرافی وقت بگیرید، شماره یک کلینیک دامپزشکی شبانهروزی نزدیک خود را ذخیره کنید و برای شناخت بهتر علائم بیماری، مقالههای دسته بیماری و سلامت سگ ها را نیز مرور کنید.
سگ نر یا ماده؛ کدام بهتر است؟ پاسخ کوتاه این است که هیچکدام بهطور کلی بهتر نیست. خلقوخوی خود آن سگ، نژاد،…
۸ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
پاروا سگ (پاروویروس سگ) یک بیماری ویروسی بسیار مسری است که بیشتر تولهها و سگهای واکسننزده را درگیر میکند و با استفراغ،…
۹ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
سگ پیت بول (Pit Bull) نام یک نژاد واحد نیست؛ به گروهی از سگهای عضلانی و پرانرژی از تبار بولداگ و تریر…
۱۸ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
اسم سگ خوب کوتاه است، یک یا دو هجا دارد، با صدای واضح تمام میشود و شبیه فرمانهایی مثل «بشین» یا «نه»…
۱۰ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب