سگ شیتزو: نگاهی به نژاد محبوب و دوست‌داشتنی

سگ شیتزو، که با نام انگلیسی «Shih Tzu» نیز شناخته می‌شود، یکی از نژادهای کوچک و محبوب سگ‌هاست که به خاطر ظاهر زیبا و شخصیت دوست‌داشتنی‌اش شهرت دارد. شیتزو یک سگ همراه تمام‌عیار است که برای زندگی در آپارتمان، خانواده‌های آرام، سالمندان و کسانی که بیشتر وقتشان را در خانه می‌گذرانند گزینه‌ای بسیار مناسب به شمار می‌رود؛ به شرط آنکه صاحبش برای مراقبت از موهای بلند و چهره پهن او وقت بگذارد. این نژاد کوچک و بانمک، در طول سال‌ها به یک همراه وفادار و دوست‌داشتنی برای خانواده‌ها در سراسر جهان تبدیل شده است.

نام «شیتزو» در زبان چینی به معنای «سگ شیر» است؛ اشاره‌ای به ظاهر پرموی این سگ که در هنر چین با شیرهای نگهبان افسانه‌ای مقایسه می‌شد. در این راهنما هر آنچه پیش از نگهداری از سگ شیتزو باید بدانید، از تاریخچه و ویژگی‌های ظاهری تا تغذیه، آرایش، بیماری‌های رایج و نکات انتخاب توله، مرور شده است.

جدول مشخصات کلی سگ شیتزو

ویژگی	توضیح
نام انگلیسی و نام‌های دیگر	Shih Tzu؛ «سگ شیر» یا «سگ گل داوودی» (Chrysanthemum Dog)
خاستگاه	تبت و دربار امپراتوری چین؛ توسعه نژاد استاندارد امروزی در بریتانیا
گروه و اندازه	نژاد کوچک؛ گروه سگ‌های اسباب‌بازی (Toy) در AKC و گروه سگ‌های همراه در FCI
قد	حدود ۲۰ تا ۲۸ سانتی‌متر تا جدوگاه (شانه)
وزن	حدود ۴ تا ۷ کیلوگرم
طول عمر	معمولاً ۱۰ تا ۱۶ سال
نوع پوشش و ریزش مو	موی بلند، ابریشمی و دولایه؛ ریزش مو کم، اما نیازمند برس‌کشی بسیار منظم
سطح انرژی	کم تا متوسط
مناسب برای	آپارتمان، خانواده‌های آرام، سالمندان، خانواده‌هایی با کودکان بزرگ‌تر و مهربان؛ نه چندان مناسب برای کسانی که ساعت‌های طولانی خانه نیستند

تاریخچه و منشأ نژاد شیتزو

ریشه‌های نژاد شیتزو به تبت و چین باستان برمی‌گردد و بسیاری از منابع قدمت نیاکان آن را صدها سال و حتی نزدیک به هزار سال تخمین می‌زنند. بر اساس روایت رایج، راهبان تبتی سگ‌های کوچک و پرمو را به عنوان هدیه به دربار امپراتوران چین می‌فرستادند و در آنجا، احتمالاً از آمیزش این سگ‌ها با نژادهایی مانند لهاسا آپسو و پکینیز، شیتزو شکل گرفت. شکل امروزی این نژاد به‌ویژه در دوران دودمان چینگ پرورش داده شد. شیتزو به عنوان یک نژاد سلطنتی و محبوب در دربار امپراتوران چینی شناخته می‌شد و به خاطر ظاهر زیبا و ویژگی‌های شخصیتی خاصش مورد توجه قرار داشت.

نقش در دربار امپراتوری: در دوران سلطنت چین، شیتزوها به عنوان سگ‌های زینتی و دوست‌داشتنی در دربارهای سلطنتی نگهداری می‌شدند. آن‌ها حیوانات خانگی امپراتوران و خانواده‌های سلطنتی بودند و از مراقبت ویژه‌ای برخوردار بودند. در اواخر قرن نوزدهم، ملکه‌مادر «سی‌شی» به پرورش این سگ‌ها علاقه‌ای خاص داشت. این نژاد در دربار چین به دلیل وفاداری و طبیعت دوستانه‌اش بسیار مورد احترام بود و تا مدت‌ها خرید و فروش آن بیرون از دربار رایج نبود.

ورود به اروپا و تأثیر پرورش‌دهندگان غربی: پس از فروپاشی دربار امپراتوری، شمار شیتزوها در چین به شدت کاهش یافت و این نژاد تا مرز نابودی پیش رفت. خوشبختانه در دهه ۱۹۳۰ میلادی چند سگ شیتزو به بریتانیا و سپس به دیگر کشورهای اروپایی منتقل شدند. پرورش‌دهندگان غربی که از ویژگی‌های زیبای شیتزو جذب شده بودند، تلاش کردند تا نژاد را حفظ و استاندارد آن را تثبیت کنند؛ به همین دلیل تقریباً تمام شیتزوهای امروزی از همان تعداد محدود سگ‌های منتقل‌شده به غرب نسب می‌برند.

ثبت در سازمان‌های نژادی: شیتزو در سال‌های نخست ورود به بریتانیا گاهی با لهاسا آپسو در یک دسته قرار می‌گرفت، اما در سال ۱۹۴۰ باشگاه سگ‌های بریتانیا (The Kennel Club) آن را به عنوان نژادی مستقل ثبت کرد. پس از جنگ جهانی دوم، سربازانی که از اروپا بازمی‌گشتند این سگ‌ها را به آمریکا بردند و باشگاه سگ‌های آمریکا (AKC) در سال ۱۹۶۹ شیتزو را به رسمیت شناخت. از آن زمان تاکنون، شیتزو همواره در میان نژادهای پرطرفدار سگ‌های خانگی بوده است.

ویژگی‌های ظاهری سگ شیتزو

اندازه و وزن: شیتزوها سگ‌هایی کوچک‌اندام هستند که معمولاً وزنی بین ۴ تا ۷ کیلوگرم دارند و قدشان به حدود ۲۰ تا ۲۸ سانتی‌متر می‌رسد. بدن آن‌ها کمی درازتر از قدشان است و با وجود جثه کوچک، استخوان‌بندی محکم و ساختاری نسبتاً عضلانی دارند؛ یعنی شیتزو برخلاف ظاهر عروسکی‌اش سگی شکننده و بسیار ظریف نیست.

پوشش مو: یکی از بارزترین ویژگی‌های شیتزوها پوشش موی بلند، ابریشمی و دولایه آن‌هاست. این موها نیاز به مراقبت و آرایش منظم دارند تا از گره خوردن و مشکلات پوستی جلوگیری شود. ریزش موی شیتزو کم است، چون موهای مرده بیشتر لابه‌لای موهای بلند گیر می‌کنند تا اینکه روی مبل و فرش بریزند؛ اما این به معنای «ضد حساسیت» بودن کامل نیست و افراد مبتلا به حساسیت بهتر است پیش از آوردن سگ، مدتی با این نژاد در تماس باشند. اگر ریزش کم مو برای شما اولویت اصلی است، نژاد سگ پودل هم گزینه‌ای است که ارزش مقایسه دارد.

رنگ‌ها: شیتزو تقریباً در همه رنگ‌ها دیده می‌شود؛ از جمله طلایی، سفید، مشکی، قهوه‌ای جگری، نقره‌ای، خاکستری، قرمز و ترکیب‌های دو یا سه‌رنگ. در بسیاری از آن‌ها یک لکه سفید روی پیشانی و نوک سفید دم دیده می‌شود. رنگ موی توله‌ها ممکن است در ماه‌های اول زندگی کمی روشن‌تر یا تیره‌تر شود.

چهره: چهره شیتزوها با چشم‌های بزرگ و گرد، بینی کوتاه و گوش‌های آویزان، بسیار جذاب و دوست‌داشتنی است. چشمان بزرگ این نژاد به آن‌ها ظاهری ملایم و مهربان می‌بخشد. موهای صورت از اطراف بینی به سمت بالا رشد می‌کنند و ظاهری شبیه گل داوودی ایجاد می‌کنند. شیتزو جزو نژادهای «پوزه‌کوتاه» (براکی‌سفالیک) است؛ ویژگی‌ای که در بخش سلامت درباره پیامدهای آن توضیح داده‌ایم.

دم و حالت بدن: دم پرموی شیتزو معمولاً به شکل قوسی روی پشت قرار می‌گیرد و راه رفتن او با سری بالا و حالتی مغرورانه همراه است؛ همان حالتی که یادآور پیشینه درباری این نژاد است.

شخصیت و رفتار سگ شیتزو

شیتزوها سگ‌هایی بسیار دوستانه و اجتماعی هستند که با افراد مختلف به سرعت ارتباط برقرار می‌کنند. این نژاد برای همراهی با انسان پرورش یافته، نه برای شکار یا نگهبانی؛ به همین دلیل بیشترین لذتش نشستن در کنار اعضای خانواده، دنبال کردن آن‌ها از این اتاق به آن اتاق و بازی‌های کوتاه است. شیتزو معمولاً سگ پرخاشگری نیست، اما ممکن است با شنیدن صدای زنگ یا ورود غریبه چند بار پارس کند.

هوش و یادگیری: شیتزوها سگ‌های باهوشی هستند، اما ممکن است در تربیت و آموزش به کمی صبر و مداومت نیاز داشته باشند. آن‌ها معمولاً دستورات ساده را به خوبی یاد می‌گیرند و به بازی‌ها و تمرین‌های ذهنی علاقه‌مندند. گاهی رگه‌ای از لجبازی در رفتارشان دیده می‌شود؛ یعنی دستور را می‌فهمند اما تصمیم می‌گیرند همان لحظه اجرایش نکنند. سخت‌گیری و تنبیه با این نژاد نتیجه عکس می‌دهد.

وابستگی به صاحب: شیتزوها به شدت به صاحب خود وابسته هستند و دوست دارند همیشه در کنار او باشند. آن‌ها به عنوان سگ‌های همراه و خانگی به خوبی عمل می‌کنند و از تنهایی طولانی رنج می‌برند.

در میان نژادهای کوچک، شیتزو از آرام‌ترین‌هاست. اگر در حال مقایسه چند نژاد کوچک هستید، خوب است بدانید که سگ کوچک و پرشور شی‌هواهوا معمولاً پرانرژی‌تر، حساس‌تر به غریبه‌ها و پرپارس‌تر است، در حالی که شیتزو با مهمان‌ها زودتر گرم می‌گیرد.

سازگاری با کودکان

شیتزو با کودکان مهربان و آرام رابطه خوبی برقرار می‌کند و از بازی‌های ملایم لذت می‌برد. با این حال، جثه کوچک او در برابر بغل کردن نادرست، افتادن از دست یا پا گذاشتن ناخواسته آسیب‌پذیر است. در خانه‌هایی که کودک خردسال دارند، بازی باید زیر نظر بزرگ‌ترها باشد و به کودک آموزش داده شود که سگ را از زیر سینه و پاهای عقب با هر دو دست بلند کند یا اصلاً بلند نکند.

سازگاری با سایر حیوانات خانگی

این نژاد به طور کلی با سگ‌ها و حتی گربه‌های خانه کنار می‌آید، به شرط آنکه آشنایی تدریجی و کنترل‌شده باشد. مراقب باشید سگ‌های بزرگ و پرانرژی در بازی به شیتزو آسیب نزنند و چشم‌های برجسته او در معرض پنجه گربه قرار نگیرد.

زندگی در آپارتمان

شیتزو یکی از بهترین نژادها برای آپارتمان‌نشینی است. نیاز به حیاط ندارد، معمولاً پارس بی‌وقفه نمی‌کند و با پیاده‌روی‌های کوتاه روزانه و بازی در خانه راضی می‌شود. فقط در نظر داشته باشید که بالا و پایین رفتن زیاد از پله‌ها و پریدن از روی مبل‌های بلند برای ستون فقرات و مفاصل او مناسب نیست.

تنها ماندن در خانه

شیتزو برای تنهایی‌های طولانی ساخته نشده است. اگر روزانه ساعت‌های زیادی بیرون از خانه هستید، احتمال بروز اضطراب جدایی، پارس مداوم یا جویدن وسایل بیشتر می‌شود. می‌توانید از کودکی و با فاصله‌های بسیار کوتاه، تنها ماندن را به او آموزش دهید، یک جای امن و راحت با اسباب‌بازی برایش در نظر بگیرید و در صورت امکان در طول روز کسی به او سر بزند.

مراقبت و نگهداری از سگ شیتزو

آرایش و بهداشت سگ شیتزو

موهای بلند سگ شیتزو نیاز به برس زدن روزانه دارند تا از گره خوردن و مشکلات پوستی جلوگیری شود. همچنین، باید مرتباً موهای اطراف چشم‌ها و گوش‌ها تمیز شوند. بسیاری از صاحبان شیتزو برای راحتی، موهای سگ را به صورت کوتاه و یکنواخت (مدل موسوم به «پاپی کات») اصلاح می‌کنند؛ این کار زمان برس‌کشی را بسیار کم می‌کند، اما باز هم مراقبت منظم لازم است. یک برنامه آرایش مناسب برای این نژاد به این شکل است:

• برس‌کشی: برای موی بلند هر روز و برای موی کوتاه‌شده چند بار در هفته. برس را تا نزدیک پوست برسانید، چون گره‌ها معمولاً از لایه زیرین شروع می‌شوند؛ پشت گوش‌ها، زیر بغل و پشت ران‌ها را فراموش نکنید.
• حمام: معمولاً هر ۳ تا ۴ هفته یک بار با شامپوی مخصوص سگ. قبل از حمام گره‌ها را باز کنید، چون آب گره‌ها را سفت‌تر می‌کند، و بعد از آن موها را کاملاً خشک کنید تا رطوبت باعث مشکلات پوستی نشود.
• اصلاح حرفه‌ای: هر ۶ تا ۸ هفته یک بار آرایشگاه حیوانات یا اصلاح در خانه، به‌ویژه برای کوتاه کردن موهای کف پا و اطراف ناحیه تناسلی.
• ناخن: هر ۳ تا ۴ هفته؛ اگر صدای ناخن روی سرامیک شنیده می‌شود، زمان کوتاه کردن رسیده است.
• گوش: هفته‌ای یک بار بررسی و تمیز کردن بخش بیرونی با پاک‌کننده مناسب. گوش‌های آویزان و پرمو هوا را کمتر به داخل راه می‌دهند؛ بو، قرمزی یا خاراندن مداوم گوش را به دامپزشک نشان دهید.
• دندان: در صورت امکان روزانه یا دست‌کم چند بار در هفته با خمیردندان مخصوص سگ. فک کوچک شیتزو باعث تراکم دندان‌ها و تجمع سریع جرم می‌شود.
• چشم: هر روز گوشه چشم‌ها را با پارچه نرم و مرطوب تمیز کنید تا لکه اشک و ترشحات جمع نشود. موهای روی سر را با یک کش نرم به صورت «دم‌اسبی» بالای سر ببندید یا کوتاه کنید تا به چشم‌ها ضربه نزنند.

نوع غذای مناسب برای شیتزو

• غذای تجاری: غذای خشک یا کنسروی مخصوص نژادهای کوچک و با کیفیت بالا، بهترین گزینه برای شیتزوها است. این غذاها حاوی تمام مواد مغذی ضروری برای سگ شما هستند و به طور معمول متعادل‌تر از غذاهای خانگی هستند. دانه‌های ریز غذاهای نژاد کوچک برای فک کوچک و پوزه کوتاه شیتزو راحت‌تر جویده می‌شوند.
• غذای خانگی: اگر تصمیم به تهیه غذای خانگی برای سگ خود دارید، حتماً با دامپزشک مشورت کنید تا یک رژیم غذایی متعادل و کامل برای او تنظیم کنید.

هنگام مقایسه برندها، به جای تبلیغات به فهرست ترکیبات، منبع پروتئین و مناسب بودن غذا برای سن و اندازه سگ توجه کنید؛ برای نمونه در بررسی مزایا و معایب غذای رفلکس نشان داده‌ایم که چگونه می‌توان یک غذای خشک را با این معیارها سنجید.

مقدار و تعداد دفعات وعده غذایی شیتزو

• توله‌سگ‌ها: توله‌سگ‌های شیتزو به چندین وعده غذایی کوچک در طول روز نیاز دارند؛ معمولاً سه تا چهار وعده تا حدود شش‌ماهگی. نژادهای بسیار کوچک در صورت گرسنگی طولانی ممکن است دچار افت قند خون شوند، پس فاصله وعده‌ها را زیاد نکنید. مقدار غذا باید بر اساس سن، وزن و سطح فعالیت توله تعیین شود.
• سگ‌های بالغ: سگ‌های بالغ معمولاً به دو وعده غذایی در روز نیاز دارند. مقدار غذا باید به گونه‌ای باشد که سگ شما نه خیلی چاق و نه خیلی لاغر شود. غذا را با پیمانه اندازه بگیرید و ظرف غذا را همیشه پر نگذارید.

مواد مغذی ضروری برای شیتزو

• پروتئین: پروتئین برای رشد عضلات، ترمیم بافت‌ها و تولید آنزیم‌ها ضروری است.
• چربی: چربی برای تأمین انرژی، جذب ویتامین‌ها و سلامت پوست و مو ضروری است؛ اسیدهای چرب امگا ۳ و ۶ نقش مهمی در درخشش موی بلند شیتزو دارند.
• کربوهیدرات: کربوهیدرات یکی از منابع انرژی سگ است و فیبر همراه آن به سلامت گوارش کمک می‌کند.
• ویتامین‌ها و مواد معدنی: ویتامین‌ها و مواد معدنی برای عملکرد صحیح بدن ضروری هستند.

مواد غذایی مفید برای شیتزو

• گوشت مرغ، بوقلمون و ماهی: منابع خوب پروتئین هستند؛ همیشه پخته، بدون ادویه و بدون استخوان.
• برنج قهوه‌ای: منبع خوبی از فیبر و کربوهیدرات است.
• سبزیجات: سبزیجاتی مانند هویج، کلم بروکلی و اسفناج در مقدار کم سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند.
• میوه‌ها: میوه‌هایی مانند سیب (بدون هسته)، موز و توت‌فرنگی می‌توانند به عنوان تنوع در رژیم غذایی شیتزو استفاده شوند.

این خوراکی‌ها باید به صورت تشویقی و در مقدار کم داده شوند و جای غذای اصلی و کامل را نگیرند.

مواد غذایی مضر برای شیتزو

• شکلات: شکلات حاوی ترکیباتی است که برای سگ‌ها سمی است.
• پیاز، سیر و تره‌فرنگی: این سبزیجات می‌توانند باعث مسمومیت در سگ‌ها شوند.
• انگور و کشمش: حتی مقدار کم آن‌ها ممکن است به کلیه سگ آسیب بزند.
• آووکادو: هسته و پوست آووکادو برای سگ‌ها سمی است.
• استخوان‌های پخته: استخوان‌های پخته می‌توانند شکسته شده و باعث آسیب به دستگاه گوارش سگ شوند.
• شیرین‌کننده زایلیتول: در برخی آدامس‌ها و شیرینی‌های رژیمی وجود دارد و برای سگ بسیار خطرناک است.

اگر فکر می‌کنید شیتزوی شما یکی از این مواد را خورده است، منتظر بروز علائم نمانید و فوراً با دامپزشک تماس بگیرید.

نکات مهم در تغذیه شیتزو

• آب تمیز و تازه: همیشه آب تمیز و تازه در اختیار سگ شیتزو خود قرار دهید. ظرف کم‌عمق و پهن برای صورت پهن و موهای ریش او راحت‌تر است.
• توجه به وزن: به طور مرتب وزن سگ خود را کنترل کنید و در صورت نیاز با دامپزشک مشورت کنید. در یک شیتزوی با وزن مناسب، دنده‌ها زیر لایه نازکی از چربی با دست لمس می‌شوند. اضافه وزن فشار بیشتری به تنفس، مفاصل و ستون فقرات این نژاد وارد می‌کند.
• فعالیت بدنی: فعالیت بدنی منظم به حفظ سلامت و وزن ایده‌آل سگ شما کمک می‌کند.
• مشاوره با دامپزشک: قبل از ایجاد هرگونه تغییر در رژیم غذایی سگ خود، حتماً با دامپزشک مشورت کنید و غذای جدید را به تدریج و طی حدود یک هفته جایگزین غذای قبلی کنید.

ورزش و فعالیت بدنی

ورزش: شیتزوها به میزان متوسطی از فعالیت فیزیکی نیاز دارند. پیاده‌روی‌های کوتاه و بازی‌های داخل خانه برای آن‌ها کافی است. آن‌ها به فعالیت‌های بیش از حد نیاز ندارند، اما بازی‌های ذهنی و تعاملات اجتماعی برای حفظ شادابی‌شان ضروری است. معمولاً دو پیاده‌روی کوتاه روزانه به همراه چند نوبت بازی با توپ نرم یا اسباب‌بازی‌های پازلی غذا، نیاز این نژاد را برطرف می‌کند.

به دلیل پوزه کوتاه، شیتزو نمی‌تواند مثل سگ‌های پوزه‌بلند با نفس‌نفس زدن بدن خود را خنک کند. در روزهای گرم، پیاده‌روی را به ساعت‌های خنک صبح زود یا عصر منتقل کنید، همیشه آب همراه داشته باشید و سگ را هرگز در خودروی بسته رها نکنید. برای پیاده‌روی، به جای قلاده گردنی از دستگاه سینه‌ای (هارنس) استفاده کنید تا فشاری به نای و گردن او وارد نشود.

آموزش و اجتماعی‌سازی شیتزو

آموزش شیتزو باید کوتاه، شاد و مبتنی بر پاداش باشد. جلسه‌های پنج تا ده دقیقه‌ای چند بار در روز، بسیار مؤثرتر از یک جلسه طولانی است. اصول کلی مانند تشویق فوری، ثبات در دستورها و پرهیز از تنبیه را در راهنمای جامع تربیت سگ به تفصیل توضیح داده‌ایم؛ در اینجا نکاتی را مرور می‌کنیم که مخصوص این نژاد است:

• آموزش دستشویی با حوصله: آموزش جای دستشویی در شیتزو به کندی پیش می‌رود. توله را بعد از خواب، غذا و بازی فوراً به محل مشخص ببرید، موفقیت را بلافاصله تشویق کنید و اشتباهات را بدون سرزنش تمیز کنید تا بوی آن باقی نماند.
• اجتماعی‌سازی زودهنگام: از هفته‌های اول ورود توله، او را به تدریج با صداها، افراد، سگ‌های آرام و محیط‌های مختلف آشنا کنید تا در بزرگسالی ترسو یا پرپارس نشود.
• عادت دادن به آرایش: از همان کودکی لمس پنجه‌ها، گوش‌ها، دهان و برس‌کشی را با تشویق همراه کنید؛ این کار آرایش‌های روزانه چند سال بعد را بسیار آسان‌تر می‌کند.
• پرهیز از لوس کردن بیش از حد: شیتزو به سرعت می‌آموزد که با پارس یا نگاه‌های ملتمسانه چه چیزی به دست می‌آورد. برای غذا خواستن سر میز یا پارس برای جلب توجه پاداش ندهید.
• کنترل عادت خوردن مدفوع: برخی شیتزوها تمایل به خوردن مدفوع دارند. تمیز کردن سریع محل دستشویی و آموزش دستور «رها کن» معمولاً کمک می‌کند؛ اگر این رفتار ادامه یافت، موضوع را با دامپزشک در میان بگذارید.

مشکلات بهداشتی رایج در نژاد شیتزو

شیتزوها، مانند بسیاری از نژادهای سگ‌های کوچک، ممکن است به برخی مشکلات بهداشتی دچار شوند. از جمله مشکلات شایع در این نژاد می‌توان به مشکلات چشمی، مشکلات تنفسی به دلیل بینی کوتاه، و مشکلات دندانی اشاره کرد. مراقبت‌های بهداشتی منظم و مراجعه به دامپزشک برای معاینات دوره‌ای می‌تواند به پیشگیری و درمان این مشکلات کمک کند. شناخت علائم زیر به شما کمک می‌کند مشکل را زودتر تشخیص دهید؛ اما تشخیص قطعی و درمان همیشه بر عهده دامپزشک است.

مشکلات تنفسی نژادهای پوزه‌کوتاه

شیتزو هم مانند سگ بولداگ و دیگر نژادهای پوزه‌کوتاه، ممکن است مجاری تنفسی تنگ‌تری داشته باشد. خروپف، نفس‌نفس زدن شدید با کمترین فعالیت، عطسه معکوس (صدای خرخر ناگهانی هنگام دم)، خستگی زودهنگام در گرما و در موارد جدی، کبود شدن لثه‌ها از نشانه‌هایی هستند که باید جدی گرفته شوند. دور نگه داشتن سگ از گرما، کنترل وزن و استفاده از هارنس بخش مهمی از پیشگیری است و هرگونه تنگی نفس نیازمند بررسی دامپزشک است.

مشکلات چشمی

چشم‌های درشت و برجسته شیتزو در معرض خراش قرنیه، زخم قرنیه، خشکی چشم و التهاب قرار دارند. در این نژاد آب‌مروارید و بیماری‌های ارثی شبکیه نیز گزارش شده است. قرمزی، اشک‌ریزش زیاد، تنگ کردن یا بستن مداوم یک چشم، مالیدن صورت به زمین و کدر شدن سطح چشم از علائم هشداردهنده‌اند. مشکلات چشمی ممکن است در عرض چند ساعت بدتر شوند، پس معطل نکنید و سگ را نزد دامپزشک ببرید.

مشکلات دندان و لثه

دهان کوچک شیتزو باعث قرار گرفتن دندان‌ها در فضای تنگ، تجمع جرم و بیماری لثه می‌شود. بوی بد دهان، قرمزی یا خونریزی لثه، لق شدن دندان و جویدن با یک طرف دهان را جدی بگیرید. مسواک زدن منظم و معاینه دندان در ویزیت‌های دوره‌ای بهترین پیشگیری است.

عفونت گوش

گوش‌های آویزان و موهای داخل مجرای گوش، محیطی گرم و مرطوب برای رشد میکروب‌ها ایجاد می‌کنند. خاراندن گوش، تکان دادن مکرر سر، بوی نامطبوع و ترشح تیره از علائم رایج هستند.

مشکلات مفصلی و ستون فقرات

دررفتگی کشکک زانو در نژادهای کوچک از جمله شیتزو شایع است و ممکن است به صورت لنگیدن گاه‌به‌گاه یا پریدن روی سه پا دیده شود. بدن نسبتاً دراز این نژاد نیز آن را در معرض مشکلات دیسک بین‌مهره‌ای قرار می‌دهد؛ بی‌میلی به بالا رفتن از پله، قوز کردن پشت، ناله هنگام بلند شدن یا ضعف پاهای عقب نیاز به معاینه فوری دارد. دیسپلازی مفصل ران هم در این نژاد دیده می‌شود.

حساسیت‌های پوستی و مشکلات دیگر

خارش، قرمزی پوست، لیسیدن مداوم پنجه‌ها و ریزش موضعی مو می‌توانند نشانه حساسیت غذایی یا محیطی باشند. در برخی شیتزوها مشکلات ارثی کلیه، فتق ناف و کم‌کاری تیروئید نیز گزارش شده است. تشنگی و ادرار بیش از حد معمول، کاهش اشتها یا تغییر وزن بی‌دلیل را به دامپزشک اطلاع دهید.

طول عمر شیتزو

شیتزو در مقایسه با بسیاری از نژادها عمر نسبتاً طولانی دارد و معمولاً ۱۰ تا ۱۶ سال زندگی می‌کند. تغذیه درست، کنترل وزن، مراقبت از دندان‌ها، معاینه سالانه (و در دوران سالمندی هر شش ماه یک بار) و انتخاب توله از والدین سالم، بیشترین تأثیر را بر طول عمر و کیفیت زندگی او دارند.

انتخاب و آوردن سگ شیتزو به خانه

پرورش‌دهنده مسئول یا پذیرش سگ

محبوبیت زیاد شیتزو باعث شده برخی افراد بدون توجه به سلامت والدین، به صورت انبوه توله پرورش دهند. یک پرورش‌دهنده مسئول به شما اجازه می‌دهد مادر توله و محل نگهداری را ببینید، درباره سلامت چشم، کلیه و مفاصل والدین توضیح می‌دهد، توله را پیش از حدود هشت‌هفتگی از مادر جدا نمی‌کند و از شما درباره شرایط زندگی‌تان سؤال می‌کند. در مقابل، فروشنده‌ای که چند نژاد مختلف را همزمان عرضه می‌کند یا توله را بدون هیچ سؤالی تحویل می‌دهد، جای تردید دارد.

پذیرش سگ از پناهگاه‌ها و انجمن‌های حمایت از حیوانات هم گزینه‌ای ارزشمند است. شیتزوهای بالغ زیادی به دلیل تغییر شرایط زندگی صاحبانشان به دنبال خانه جدید هستند؛ این سگ‌ها معمولاً شخصیت مشخصی دارند و گاهی آموزش دستشویی را هم پشت سر گذاشته‌اند.

هنگام انتخاب توله به چه نکاتی توجه کنیم؟

• چشم‌ها روشن، بدون ترشح زیاد، قرمزی یا کدری باشند.
• بینی بیش از حد تنگ نباشد و توله در حالت آرامش صدای خرخر شدید یا تنفس دشوار نداشته باشد.
• گوش‌ها تمیز و بدون بو و پوست بدون زخم، شوره یا کک باشد.
• توله کنجکاو، فعال و اجتماعی باشد و از لمس شدن نترسد.
• راه رفتن او طبیعی باشد و روی یک پا لنگ نزند.
• سوابق معاینه دامپزشکی و برنامه واکسیناسیون و ضدانگل توله در دسترس باشد.

نکات هفته‌های اول

پیش از آمدن توله، سیم‌های برق، اشیای کوچک قابل بلعیدن و گیاهان سمی را از دسترس دور کنید و ظرف آب و غذا، جای خواب نرم، برس، شانه و اسباب‌بازی مناسب تهیه کنید. در روزهای اول همان غذایی را بدهید که پرورش‌دهنده یا پناهگاه می‌داده و تغییر را تدریجی انجام دهید. در همان هفته اول یک معاینه دامپزشکی ترتیب دهید، ساعت غذا، دستشویی و خواب را ثابت نگه دارید و مهمانی‌های پرسروصدا را به بعد از جا افتادن توله موکول کنید. اگر قصد دارید در ماه‌های آینده او را با خود به مسافرت ببرید، نکات سفر رفتن با حیوان خانگی را از قبل بخوانید؛ به‌ویژه که برخی شرکت‌های هواپیمایی برای حمل نژادهای پوزه‌کوتاه محدودیت‌های خاصی دارند.

مزایا و معایب نگهداری از سگ شیتزو

مزایا	معایب
بسیار مهربان، اجتماعی و وابسته به خانواده	نیاز به برس‌کشی روزانه یا اصلاح منظم مو
مناسب برای آپارتمان و نیاز ورزشی کم	حساس به گرما و مستعد مشکلات تنفسی
ریزش موی کم در مقایسه با بسیاری از نژادها	مستعد مشکلات چشم، دندان و گوش
معمولاً کم‌پرخاشگر و سازگار با سایر حیوانات	آموزش دستشویی کند و گاهی لجباز
طول عمر نسبتاً طولانی	تحمل کم تنهایی طولانی و احتمال اضطراب جدایی
همراه مناسب برای سالمندان و افراد کم‌تحرک	جثه کوچک و آسیب‌پذیر در برابر بازی خشن کودکان خردسال

سوالات متداول درباره سگ شیتزو

آیا سگ شیتزو مو می‌ریزد؟

ریزش موی شیتزو کم است و موی زیادی روی وسایل خانه نمی‌ریزد، اما موهای مرده لابه‌لای موهای بلند گیر می‌کنند و اگر برس زده نشوند گره می‌خورند. به همین دلیل نیاز این نژاد به آرایش، بسیار بیشتر از نژادهای پرریزش با موی کوتاه است.

آیا شیتزو برای افراد مبتلا به حساسیت مناسب است؟

هیچ نژاد سگی کاملاً ضد حساسیت نیست، چون مواد حساسیت‌زا در بزاق و پوسته‌های پوست هم وجود دارند. ریزش کم مو ممکن است برای برخی افراد شرایط را قابل‌تحمل‌تر کند، اما بهتر است پیش از تصمیم نهایی، مدتی را در کنار یک شیتزو بگذرانید و در صورت نیاز با پزشک خود مشورت کنید.

سگ شیتزو چند سال عمر می‌کند؟

طول عمر معمول شیتزو ۱۰ تا ۱۶ سال است و بسیاری از آن‌ها با مراقبت خوب به سال‌های پایانی این بازه می‌رسند. کنترل وزن، مراقبت از دندان و معاینات منظم دامپزشکی نقش مهمی در این موضوع دارند.

آیا می‌توان شیتزو را در خانه تنها گذاشت؟

یک شیتزوی بالغ که به تدریج به تنها ماندن عادت کرده، می‌تواند چند ساعت در خانه تنها بماند؛ اما تنهایی طولانی و روزانه برای این نژاد وابسته مناسب نیست و ممکن است به اضطراب جدایی و رفتارهای ناخواسته منجر شود.

تفاوت شیتزو و لهاسا آپسو چیست؟

این دو نژاد ظاهر مشابهی دارند اما لهاسا آپسو معمولاً پوزه بلندتر، بدنی کمی بزرگ‌تر و رفتاری مستقل‌تر و محتاط‌تر نسبت به غریبه‌ها دارد. شیتزو صورت پهن‌تر، چشم‌های گردتر و شخصیتی اجتماعی‌تر و وابسته‌تر به خانواده دارد.

هر چند وقت یک بار باید شیتزو را حمام کرد؟

معمولاً هر ۳ تا ۴ هفته یک بار کافی است. حمام بیش از حد می‌تواند چربی طبیعی پوست را از بین ببرد. مهم‌تر از حمام، برس‌کشی منظم و خشک کردن کامل موها پس از شست‌وشوست.

نتیجه‌گیری

سگ شیتزو با ظاهر جذاب، شخصیت دوستانه و وفاداری بی‌نظیرش، انتخابی عالی برای خانواده‌ها و افرادی است که به دنبال یک سگ همراه و خانگی کوچک می‌گردند. این نژاد نیاز به مراقبت‌های ویژه‌ای دارد؛ از برس‌کشی و تمیز کردن چشم‌ها تا دوری از گرما و کنترل وزن. اما در عوض، با عشق و توجه فراوان به صاحب خود پاسخ می‌دهد و می‌تواند سال‌ها همراهی شاد و پرمحبت را به ارمغان بیاورد. اگر زمان کافی برای همراهی و آرایش او دارید و توله را از منبعی مسئول انتخاب می‌کنید، شیتزو می‌تواند یکی از آرام‌ترین و دلبسته‌ترین دوستان زندگی‌تان باشد.