غذای توله سگ: از شیر خشک توله بیمادر تا غذای چهار ماهگی
غذای توله سگ به سنش بستگی دارد: نوزاد فقط شیر مادر یا شیر خشک مخصوص توله سگ میخورد، و نه باید به…
۱۴ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
سفر با حیوان خانگی وقتی بیدردسر است که سه چیز را از پیش حل کرده باشید: مهار ایمن در خودرو یا باکس بسته، مدارک و واکسنهای بهروز، و مقصدی که از قبل پذیرش حیوان را تأیید کرده باشد. این راهنما هر سه را قدمبهقدم برای سگ و گربه باز میکند.
بیشتر مشکلات سفر از دو جا میآید: حیوانی که در ماشین آزاد و رها است، و مقصدی که تلفنی چک نشده. بقیهٔ کارها جزئیات است.

اگر حیوانتان در راه حالش بد میشود، پیش از سفر دلایل استفراغ در گربه را هم بخوانید تا بدانید کدام نشانه عادی است و کدام نشانه نیاز به دامپزشک دارد. برای تشخیص اضطراب از بدخلقی هم راهنمای خواندن زبان بدن گربه کمک میکند. تمرین سوار و پیاده شدن از ماشین هم بخشی از تربیت پایهٔ سگ است و بهتر است هفتهها پیش از سفر شروع شود.
هر حیوانی مسافر خوبی نیست. سگها معمولاً به همراهی صاحبشان بیشتر از محیط وابستهاند و سفر برایشان راحتتر است. گربهها برعکس، به «مکان» وابستهاند؛ برای بسیاری از گربهها ماندن در خانهٔ خودشان با یک نگهدارندهٔ روزانه کماسترستر از سفر است.
| گزینه | مناسب چه شرایطی | نقطهضعف |
|---|---|---|
| همراه بردن | سفر جادهای، سگ اجتماعی، اقامت طولانی، مقصد پذیرای حیوان | استرس مسیر، محدودیت هتل و رستوران، هزینه و برنامهریزی بیشتر |
| پتسیتر در خانه | گربه، حیوان مسن، حیوانی که دارو مصرف میکند | باید به فرد اعتماد کنید؛ حیوان ساعتهای زیادی تنهاست |
| پانسیون | سفر خارجی یا مقصدی که حیوان را نمیپذیرد | محیط ناآشنا، ریسک بیماریهای واگیر، لزوم بازدید حضوری از محل |
| سپردن به آشنا | سفر کوتاه، حیوانی که آن فرد را از قبل میشناسد | رعایتنکردن برنامهٔ غذایی و دارویی، فرار حیوان هنگام باز شدن در |
دو حالت هست که تصمیم را ساده میکند. اگر حیوان بیماری مزمنی دارد، تازه جراحی کرده، باردار است یا خیلی مسن است، سفر غیرضروری را به تعویق بیندازید و اول با دامپزشک مشورت کنید. و اگر توله یا بچهگربهای دارید که هنوز دورهٔ واکسیناسیونش کامل نشده، سفر و تماس با حیوانات ناشناس را عقب بیندازید؛ جزئیات این دوره در راهنمای نگهداری از بچهگربه آمده است.
مقدار غذای روزانه را در سفر تغییر ندهید؛ اگر مطمئن نیستید سهم درست چقدر است، راهنمای مقدار غذای روزانهٔ گربه معیارهای وزن و سن را توضیح داده است.
یک ماه قبل شروع کنید. اول حیوان را در ماشین خاموش بنشانید و تشویقی بدهید. بعد ماشین را روشن کنید و همانجا بمانید. بعد مسیرهای دو تا پنج دقیقهای بروید و بهتدریج طولانیترشان کنید. هدف این است که ماشین فقط یادآور دامپزشکی نباشد.
جاده برای بیشتر خانوادههای ایرانی عملیترین گزینه است: مسیر در اختیار خودتان است، میتوانید هر چند ساعت توقف کنید و حیوان از شما جدا نمیشود. در عوض، بیشترین ریسک هم همینجاست، چون حیوان مهارنشده در ترمز ناگهانی هم خودش آسیب میبیند و هم میتواند به سرنشینها بخورد.
به سگ یک وعدهٔ سبک، حدود سه تا چهار ساعت پیش از حرکت بدهید و در ماشینِ در حال حرکت غذا ندهید. برای گربه، سازمان International Cat Care توصیه میکند از چهار تا پنج ساعت پیش از حرکت غذا ندهید تا احتمال حالت تهوع کمتر شود. آب را تا لحظهٔ حرکت در دسترس بگذارید و در هر توقف دوباره تعارف کنید.
هر دو تا سه ساعت توقف کنید. برای سگ، چند دقیقه پیادهروی با قلاده و فرصت دفع؛ برای گربه، باز کردن در باکس فقط داخل ماشینِ بستهٔ خاموش و هرگز در فضای باز جاده. بسیاری از گربههای گمشده، دقیقاً در همین توقفهای بینراهی فرار کردهاند.
آبریزش شدید دهان، بیقراری، میومیوی ممتد، لرزش و استفراغ نشانههای رایجاند. چند کار ساده معمولاً کافی است: تهویهٔ خنک، کشیدن پرده یا انداختن پارچهٔ نازک روی نیمی از باکس، رانندگی نرمتر در پیچها و توقف زودهنگام بهجای ادامه دادن.
اگر حیوانتان در هر سفر، حتی کوتاه، شدیداً مضطرب میشود یا مکرر بالا میآورد، پیش از سفر طولانی با دامپزشک مشورت کنید. خودسرانه از آرامبخش انسانی یا داروی باقیماندهٔ حیوان دیگری استفاده نکنید؛ برخی آرامبخشها تنفس و تنظیم دمای بدن را مختل میکنند و در سفر هوایی معمولاً توصیه نمیشوند.
حیوان را حتی یک دقیقه در خودروی پارکشده تنها نگذارید، حتی در سایه و با شیشهٔ نیمهباز. دمای داخل ماشین در مدت کوتاهی به حدی میرسد که گرمازدگی کشنده است. نشانههای گرمازدگی را جدی بگیرید: لهله زدن شدید، لثه و زبان پررنگ، آبریزش غلیظ، عدم تعادل و بیحالی ناگهانی. حیوان را به جای خنک ببرید، بدنش را با آب ولرم (نه یخ) خنک کنید و بلافاصله به دامپزشک برسانید.
نژادهای پرمو و پوزهکوتاه و سگهای ساختهشده برای هوای سرد بیشتر در خطرند؛ مثلاً برای سگ هاسکی در آبوهوای ایران سفر تابستانی جنوب یک تصمیم جدی است، نه یک تفریح ساده. ساعت حرکت را به صبح زود یا شب منتقل کنید.

قانون واحدی وجود ندارد. هر شرکت هواپیمایی مقررات خودش را دارد و این مقررات تغییر میکند. تنها راه درست، تماس مستقیم با ایرلاین پیش از خرید بلیت است، نه اعتماد به تجربهٔ سال گذشتهٔ دیگران.
جوابها را یادداشت کنید و اگر ممکن است تأییدیهٔ کتبی یا پیامکی بگیرید. در فرودگاه، «مسئول قبلی گفته بود اشکالی ندارد» ارزش اجرایی ندارد.
باکس باید سفت و مقاوم باشد، در آن محکم قفل شود، از چند طرف تهویه داشته باشد و حیوان بتواند داخلش بایستد، بچرخد و دراز بکشد. کف آن را با پد جاذب یا حولهٔ تمیز بپوشانید. نام و شمارهٔ تماس، مقصد و برچسب «حیوان زنده» را روی بدنهٔ باکس بچسبانید. پرواز مستقیم را حتی با هزینهٔ بیشتر ترجیح دهید؛ بیشتر اتفاقهای ناخوشایند در جابهجاییهای بین دو پرواز میافتد.
سگها و گربههای پوزهکوتاه — مثل بولداگ، پاگ و گربهٔ پرشین با صورت تخت — راه هوایی باریکتری دارند و در استرس و گرما زودتر دچار مشکل تنفسی میشوند. بسیاری از ایرلاینها حمل این نژادها را در قسمت بار محدود کردهاند. اگر حیوان شما در این گروه است، پیش از رزرو حتماً این موضوع را جداگانه بپرسید و سفر زمینی را بهعنوان جایگزین در نظر داشته باشید.
در سفرهای داخلی، پذیرش حیوان در قطار و اتوبوس به شرکت و حتی به مسئول قطار بستگی دارد و رویهٔ ثابتی ندارد. پیش از خرید بلیت با شرکت تماس بگیرید، شرایط باکس را بپرسید و برنامهٔ جایگزین داشته باشید. روی «سر قطار حلش میکنیم» حساب نکنید.
سفر خارجی با حیوان خانگی از همه سختگیرانهتر است و باید ماهها زودتر شروع شود، چون بعضی مراحل خودشان چند ماه طول میکشند.
ایران در فهرست کشورهای «فهرستشدهٔ» اتحادیهٔ اروپا نیست؛ بنابراین آزمایش تیتر هاری و فاصلهٔ نود روزه برای مقصدهای اروپایی الزامی است. آزمایش باید در آزمایشگاهی انجام شود که کشور مقصد آن را به رسمیت میشناسد و این فهرست را مقصد منتشر میکند، نه فرستنده. پیش از هر اقدامی، شرایط روز را از سفارت یا سازمان دامپزشکی کشور مقصد و از ادارهٔ کل دامپزشکی استان خودتان بپرسید.
یک هشدار عملی: اگر بدون گواهی معتبر حرکت کنید و مقصد حیوان را نپذیرد، برگرداندنش به ایران هم بهدلیل مقررات قرنطینه ساده نیست. این مرحله جای صرفهجویی در وقت نیست.

سفر یعنی تماس با حیوانات، خاک و محیطهای ناشناس. پیش از حرکت مطمئن شوید واکسنهای پایه بهروزند. برنامه و زمانبندی را دامپزشک بر اساس سن، سابقه و مقصد تعیین میکند؛ اینجا فقط میگوییم هر واکسن برای چیست.
واکسن سهگانه (FVRCP) گربه را در برابر سه بیماری پوشش میدهد:
واکسن هاری در سفر خارجی الزامی است و در ایران هم برای گربهای که بیرون میرود یا در سفر با حیوانات دیگر تماس دارد منطقی است.
واکسن چندگانهٔ سگ (DHPP) این بیماریها را پوشش میدهد:
اگر قرار است سگتان را به پانسیون بسپارید، بپرسید چه واکسنهایی را الزامی میدانند؛ بعضیها واکسن سرفهٔ لانهای را هم میخواهند؛ زمانبندی آن را از دامپزشک بپرسید تا پیش از سپردن سگ اثر کرده باشد.
چند روز بیاشتهایی خفیف، پرخوابی یا قایم شدن بعد از سفر عادی است. اما اگر بیش از دو روز غذا نمیخورد، اسهال یا استفراغ ادامه دارد، یا بیحالی و گوشهگیریاش هفتهها طول میکشد، موضوع را جدی بگیرید؛ نشانههای افسردگی و افت خلقوخوی گربه با نشانههای خیلی از بیماریها همپوشانی دارد و اول باید بیماری رد شود. حیوان را بعد از سفر از نظر کک و کنه هم بازدید کنید.
پیش از رزرو، از پانسیون حضوری بازدید کنید. اینها را ببینید و بپرسید:
برای گربهها، گزینهٔ پتسیتر در خانه معمولاً بهتر است. برای او بنویسید: مقدار و ساعت غذا، محل خاک و دفعات تمیز کردن، داروها، شمارهٔ دامپزشک و شمارهٔ خودتان، و اینکه در چه شرایطی باید فوراً به دامپزشک مراجعه کند.
پتسازه فروشگاه هم دارد، پس شفاف باشیم: چیزی را که نمیفروشیم هم صریح میگوییم.
[تصویر: سگ با هارنس سینهای روی تخت صندلی عقب خودرو]
برای بیشتر گربهها، ماندن در خانه با یک پتسیتر روزانه کماسترستر است، چون گربهها به مکان وابستهاند. اگر سفر طولانی است، مقصد امن و بسته است و گربهتان سابقهٔ سفر آرام دارد، بردنش منطقی است.
برای سگ، یک وعدهٔ سبک حدود سه تا چهار ساعت پیش از حرکت. برای گربه، بهتر است از چهار تا پنج ساعت قبل غذا ندهد. در ماشینِ در حال حرکت غذا ندهید. آب را تا لحظهٔ حرکت در دسترس بگذارید.
توصیه نمیشود. کیسهٔ هوای صندلی جلو با نیروی زیادی باز میشود و میتواند به حیوان آسیب جدی بزند. صندلی عقب، با هارنس و بند کوتاه، هم برای حیوان ایمنتر است و هم حواس راننده را کمتر پرت میکند.
برای مقصدهای اروپایی عملاً چهار تا پنج ماه، چون بین نمونهگیری آزمایش تیتر هاری و صدور گواهی سلامت باید دستکم نود روز فاصله باشد و خود واکسن هم پیش از نمونهگیری زمان لازم دارد. برای سایر مقصدها شرایط متفاوت است و باید از خود آن کشور پرسید.
آزمایشی روی نمونهٔ خون که نشان میدهد واکسن هاری بهاندازهٔ کافی پادتن ساخته است؛ حد قابلقبول در مقررات اروپا دستکم نیم واحد بینالمللی در هر میلیلیتر است. نمونه باید دستکم سی روز پس از واکسیناسیون گرفته و در آزمایشگاهی انجام شود که کشور مقصد آن را به رسمیت میشناسد. مسیر اجرایی را از ادارهٔ کل دامپزشکی استان و سفارت مقصد بپرسید.
اعتبار به مقررات مقصد بستگی دارد و کوتاه است؛ برای ورود به اتحادیهٔ اروپا ده روز از تاریخ صدور. هزینه هم بسته به نوع حیوان، استان و مرجع صادرکننده متفاوت است و نرخ ثابتی ندارد؛ از ادارهٔ دامپزشکی استان خودتان بپرسید.
فقط اگر دامپزشک برای همان حیوان تجویز کند. آرامبخشها میتوانند تنفس و تنظیم دمای بدن را مختل کنند و در سفر هوایی معمولاً توصیه نمیشوند. داروی انسانی یا داروی باقیماندهٔ حیوان دیگر را هرگز ندهید.
سفرهای تمرینی کوتاه، معدهٔ سبک، تهویهٔ خنک، پوشاندن نیمی از باکس و رانندگی نرمتر معمولاً کمک میکند. اگر با وجود این کارها هر بار استفراغ میکند یا استفراغ خارج از سفر هم تکرار میشود، موضوع را با دامپزشک بررسی کنید.
بستگی به ایرلاین دارد و رویهٔ یکسانی بین شرکتها وجود ندارد. پیش از خرید بلیت مستقیماً با شرکت هواپیمایی تماس بگیرید، شرایط باکس، وزن و مدارک را بپرسید و تأییدیهٔ کتبی بگیرید.
سفر خوب با سگ و گربه نتیجهٔ چند تصمیم ساده است: مهار درست در خودرو، غذا و آب همیشگی، توقف منظم، مدارک بهروز و مقصدی که از قبل تأیید شده. هر چیزی که قابل تمرین است — باکس، ماشین، قلاده — را هفتهها زودتر تمرین کنید تا روز سفر تازهترین تجربهٔ حیوان نباشد.
قدم بعدی: همین امروز یک تقویم عقبرو بنویسید. تاریخ سفر را بگذارید و از آن به عقب برگردید — ویزیت دامپزشک، واکسنها، مدارک و در سفر خارجی آزمایش تیتر هاری. اگر سفر جادهای است، از همین هفته سفرهای تمرینی چنددقیقهای را شروع کنید.
غذای توله سگ به سنش بستگی دارد: نوزاد فقط شیر مادر یا شیر خشک مخصوص توله سگ میخورد، و نه باید به…
۱۴ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
استفراغ سگ اگر یک بار باشد و سگ بعدش سرحال بماند، معمولاً اورژانسی نیست: آب در دسترس بگذارید و چند ساعت زیر…
۹ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
اسهال سگ در سگ بالغی که سرحال است، غذا میخورد و آب مینوشد، اغلب خفیف است و در خانه زیر نظر گرفته…
۸ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب
سگ غذا نمیخوره؟ اگر سگ بالغ و سرحال است، آب مینوشد و فقط یک وعده را نخورده، معمولاً میتوانید چند ساعت زیر…
۱۱ دقیقه مطالعه ادامهٔ مطلب