اسهال سگ: علت، درمان خانگی امن و علائم خطر

اسهال سگ در سگ بالغی که سرحال است، غذا می‌خورد و آب می‌نوشد، اغلب خفیف است و در خانه زیر نظر گرفته می‌شود: آب تازه، استراحت و غذای ساده. اما اسهال خونی، اسهال توله، اسهال همراه با استفراغ یا بی‌حالی، و اسهالی که بیش از یک تا دو روز بماند درمان خانگی ندارد و باید دامپزشک ببیند.

این مقاله جای معاینه را نمی‌گیرد. هدفش این است که بدانید چه کاری در خانه امن است، چه کاری خطرناک است و چه وقت نباید منتظر ماند. نمای کلی بیماری‌ها و علائم هشدار را هم در راهنمای بیماری های سگ آورده‌ایم.

اسهال سگ چه وقت اورژانسی است؟

اگر یکی از این نشانه‌ها را دیدید، درمان خانگی را کنار بگذارید و همان روز، و در موارد شدید همان لحظه، با دامپزشک تماس بگیرید:

• خون در مدفوع، اسهال آبکی و خونی، یا مدفوع سیاه و قیرمانند
• اسهال در توله، به‌خصوص توله‌ای که دورهٔ واکسنش کامل نشده است
• اسهال همراه با استفراغ، بی‌اشتهایی، بی‌حالی یا ضعف
• شکم دردناک یا نفخ‌کرده؛ سگ هنگام بغل شدن ناله می‌کند یا حالت خمیده دارد
• نشانه‌های کم‌آبی: لثهٔ خشک و چسبناک، چشم‌های گود، بی‌حالی
• اسهال آبکی شدید و پشت‌سرهم
• احتمال خوردن چیز سمی، دارو، استخوان یا شیء خارجی
• سگ مسن، سگ خیلی کوچک، یا سگی که بیماری زمینه‌ای دارد یا دارو مصرف می‌کند
• اسهالی که بیش از ۴۸ ساعت طول کشیده، یا اسهال خفیفی که ظرف حدود یک روز بهتر نشده است

دلیل این فوریت کم‌آبی است. به گفتهٔ VCA، اگر استفراغ و اسهال سگ بیش از ۲۴ ساعت ادامه پیدا کند، کم‌آبی می‌تواند سریع رخ دهد؛ توله‌ها و سگ‌های کوچک زودتر از بقیه آسیب می‌بینند.

علت اسهال سگ چیست؟

بیشتر اسهال‌های ناگهانی از چیزهایی ساده مثل تغییر غذا یا خوردن زباله شروع می‌شوند، اما همین نشانه می‌تواند از انگل، عفونت ویروسی، التهاب لوزالمعده یا بیماری مزمن هم باشد. جدول زیر برای تشخیص نیست؛ برای این است که بدانید چه چیزی را به دامپزشک بگویید.

علت احتمالی	نشانه‌ها و سرنخ‌ها	چه کنیم؟
عوض کردن ناگهانی غذا	شروع اسهال چند روز بعد از غذای جدید، سگ سرحال	مراقبت خانگی؛ غذای جدید را تدریجی معرفی کنید
خوردن زباله، غذای مانده یا چرب	بعد از پیاده‌روی، مهمانی یا دسترسی به سطل زباله	اگر فقط اسهال خفیف است زیر نظر بگیرید؛ با استفراغ یا درد، دامپزشک
استرس (سفر، جابه‌جایی، پانسیون)	اسهال خفیف بعد از یک اتفاق استرس‌زا	آرامش و غذای ساده؛ اگر ادامه یافت، دامپزشک
انگل روده	اسهال تکرارشونده، لاغری، شکم برآمده در توله	آزمایش مدفوع نزد دامپزشک
پاروویروس یا دیستمپر	توله یا سگ واکسن‌نزده، استفراغ، اسهال شدید و اغلب خونی	اورژانس
ماده یا خوراکی سمی	دسترسی به شکلات، دارو، سم یا گیاه	فوراً دامپزشک، حتی قبل از بروز نشانه
التهاب لوزالمعده یا بیماری مزمن	درد شکم، استفراغ، بی‌اشتهایی، کاهش وزن	دامپزشک

اگر سگتان هم‌زمان استفراغ می‌کند، مقالهٔ استفراغ سگ و زمان رفتن به دامپزشک را هم ببینید. دربارهٔ آزمایش مدفوع و برنامهٔ ضدانگل هم راهنمای انگل روده در سگ را بخوانید.

اسهال سگ درمان خانگی: چه کاری امن است؟

درمان خانگی فقط برای سگ بالغی است که اسهال خفیف دارد، سرحال است، آب می‌نوشد و هیچ‌کدام از علائم هشدار بالا را ندارد. «درمان» در این‌جا یعنی مراقبت و زیر نظر گرفتن، نه دارو دادن.

• آب تازه همیشه در دسترس باشد. آب را هیچ‌وقت قطع نکنید. اگر سگ آب نمی‌خورد یا آب را هم بالا می‌آورد، دیگر مراقبت خانگی کافی نیست.
• استراحت بدهید. بازی و پیاده‌روی طولانی را چند روز کم کنید و در گرمای تابستان سگ را در جای خنک نگه دارید.
• دربارهٔ قطع غذا با دامپزشک هماهنگ کنید. بعضی منابع دامپزشکی برای سگ بالغ و سالم، قطع کوتاه‌مدت غذا را مطرح می‌کنند. این کار برای توله، سگ خیلی کوچک، مسن یا بیمار مناسب نیست؛ لزوم و مدتش را از دامپزشک بپرسید.
• غذای ساده و کم‌چرب در وعده‌های کوچک. منابعی مثل AKC و PDSA مرغ آب‌پز بدون پوست و استخوان با برنج سفید ساده را مثال می‌زنند، بدون نمک، ادویه، پیاز، سیر و روغن. VCA غذای دامپزشکی مخصوص مشکلات گوارشی را هم گزینه می‌داند.
• برگشت تدریجی به غذای همیشگی. وقتی مدفوع سفت شد، غذای معمول را طی چند روز کم‌کم با غذای ساده مخلوط کنید. غذای خانگی ساده برای چند روز است، نه رژیم دائمی.
• یادداشت بردارید. زمان شروع، تعداد دفعات، رنگ و شکل مدفوع و هر خوراکی مشکوک را بنویسید و اگر شد عکس بگیرید. اگر کار به دامپزشک کشید، نمونهٔ تازهٔ مدفوع را در ظرف دربسته همراه ببرید.

در خانه این کارها را نکنید

• داروی انسانی، از جمله داروهای ضداسهال، به سگ ندهید. AKC می‌گوید بیشتر داروهای انسانی بی‌اثرند و بعضی می‌توانند آسیب بزنند. PDSA هم صریحاً می‌گوید داروی انسانی ندهید.
• شیر و لبنیات ندهید. بسیاری از سگ‌ها لاکتوز را خوب تحمل نمی‌کنند و ممکن است اسهال بدتر شود.
• غذای چرب، باقی‌ماندهٔ سفره یا غذای ناآشنا ندهید.
• مکمل یا پروبیوتیک را بدون نظر دامپزشک شروع نکنید؛ VCA توصیه می‌کند پیش از دادن مکمل با دامپزشک مشورت کنید.
• اگر خون، استفراغ یا بی‌حالی دیدید، به امید بهتر شدن با غذای خانگی منتظر نمانید.

اسهال خونی سگ و مدفوع سیاه

کمی خون قرمز روشن یا مخاط روی مدفوع سگی که سرحال است، معمولاً از روده بزرگ است، ولی باز هم دلیل تماس با دامپزشک در همان روز است [نیازمند تأیید]. اسهال آبکی و پرخون، مدفوع سیاه و قیرمانند (که می‌تواند نشانهٔ خونریزی در بخش‌های بالاتر گوارش باشد)، یا خون همراه با استفراغ و بی‌حالی، اورژانس است.

در توله‌ای که واکسن‌هایش کامل نیست، اسهال خونی با استفراغ یکی از نشانه‌های رایج پاروویروس است. نشانه‌ها، راه انتقال و ضدعفونی خانه را در مقالهٔ پاروویروس سگ و راه سرایت آن توضیح داده‌ایم.

اسهال سگ بعد از واکسن و در تابستان

اسهال سگ بعد از واکسن

بی‌حالی خفیف یا ناراحتی گذرا بعد از واکسن ممکن است رخ دهد، اما اسهال یا استفراغ مداوم بعد از تزریق را باید به دامپزشک اطلاع دهید. یادتان باشد توله‌ای که تازه یک نوبت واکسن زده هنوز محافظت کامل ندارد؛ پس اسهال او را به حساب «عارضهٔ واکسن» نگذارید. جزئیات عوارض را در راهنمای واکسن سگ و عوارض آن ببینید.

اسهال سگ در تابستان

در گرمای تابستان ایران، غذای ماندهٔ بیرون از یخچال، زباله‌های کنار خیابان و آب راکد بیشتر در دسترس سگ است. اسهال همراه با له‌له زدن شدید، بی‌حالی یا استفراغ بعد از قرار گرفتن در گرما می‌تواند از نشانه‌های گرمازدگی باشد و منتظر ماندن ندارد. کمک‌های اولیه را در مقالهٔ گرمازدگی سگ و کمک‌های اولیه بخوانید.

پیشگیری از اسهال سگ

• غذای جدید را تدریجی و طی حدود یک هفته معرفی کنید؛ روش آن در راهنمای کامل تغذیه سگ آمده است.
• در پیاده‌روی نگذارید سگ زباله یا غذای روی زمین بخورد و سطل زبالهٔ خانه را دربسته نگه دارید.
• از سفرهٔ مهمانی و شب‌نشینی به سگ غذای چرب ندهید و فهرست خوراکی‌های سمی برای سگ را به اهل خانه نشان دهید.
• برنامهٔ واکسن و ضدانگل را طبق نظر دامپزشک پیش ببرید.
• آب تازه و ظرف تمیز؛ ظرف غذا را هر روز بشویید.

مطالب دیگر این دسته را در بخش بیماری و سلامت سگ ها پیدا می‌کنید.

سوالات متداول درباره اسهال سگ

اسهال سگ چند روز طول می‌کشد؟

به گفتهٔ PDSA بیشتر اسهال‌های خفیف ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت برطرف می‌شوند. اگر اسهال خفیف ظرف حدود یک روز بهتر نشد، یا بیش از دو روز طول کشید، دامپزشک باید سگ را ببیند. اسهال توله یا اسهال با علائم هشدار را اصلاً صبر نکنید.

برای اسهال سگ ماست یا آب برنج خوب است؟

ماست و لبنیات برای بسیاری از سگ‌ها مناسب نیست و ممکن است اسهال را بدتر کند. منابع دامپزشکی این مقاله دربارهٔ آب برنج و توصیه‌های رایج اینترنتی چیزی نگفته‌اند؛ آنچه مطرح کرده‌اند غذای ساده و کم‌چرب در وعده‌های کوچک و آب کافی است. برای هر ترکیب دیگری از دامپزشک بپرسید.

اسهال سگ شیتزو و پامر خطرناک‌تر است؟

خود نژاد دلیل خطر نیست، اما سگ‌های کوچک مثل سگ شیتزو و سگ پامرانین ذخیرهٔ آب کمتری دارند و ممکن است زودتر از سگ‌های بزرگ کم‌آب شوند [نیازمند تأیید]. پس در این نژادها آستانهٔ رفتن به دامپزشک را پایین‌تر بگیرید.

چرا سگ ژرمن شپرد من اسهال مزمن دارد؟

اسهال تکرارشونده یا لاغری با وجود اشتهای خوب در هر سگی نیاز به بررسی دارد. در ژرمن شپرد بعضی مشکلات گوارشی و لوزالمعده بیشتر گزارش شده است [نیازمند تأیید]؛ بخش سلامت راهنمای سگ ژرمن شپرد را ببینید و آزمایش‌های لازم را از دامپزشک بخواهید.

اسهال سگ به انسان منتقل می‌شود؟

بیشتر اسهال‌ها از تغییر غذا یا استرس است و مسری نیست، ولی بعضی انگل‌ها و میکروب‌های روده‌ای سگ می‌توانند به انسان هم برسند [نیازمند تأیید]. مدفوع را با دستکش جمع کنید، دست‌ها را با آب و صابون بشویید و کودکان را از محل دور نگه دارید. اگر خودتان یا اهل خانه دچار اسهال شدید، به پزشک یا مرکز بهداشت مراجعه کنید.

منابع

• VCA Animal Hospitals — Diarrhea in Dogs: vcahospitals.com/know-your-pet/diarrhea-in-dogs
• VCA Animal Hospitals — Gastroenteritis in Dogs: vcahospitals.com/know-your-pet/gastroenteritis-in-dogs
• American Kennel Club (AKC) — Dog Diarrhea: Causes, Symptoms, and Care: akc.org/expert-advice/health/dog-diarrhea
• PDSA — Diarrhoea in dogs: pdsa.org.uk/pet-help-and-advice/pet-health-hub/symptoms/diarrhoea-in-dogs

جمع‌بندی: الان چه کنیم؟

اول سگ را با فهرست علائم هشدار مقایسه کنید. اگر هیچ‌کدام نبود و سگ بالغ و سرحال است، آب تازه، استراحت، غذای ساده در وعده‌های کوچک و یادداشت دفعات اسهال کافی است. اگر ظرف حدود یک روز بهتر نشد، یا خون، استفراغ، بی‌حالی دیدید، یا سگ توله است، بدون دادن داروی خانگی به دامپزشک بروید.